Қазақстанда балалардың әлеуметтік желілерге және ересектерге арналған контентке қолжетімін шектеу жолдары қарастырылуда. Орталық коммуникациялар қызметіндегі брифингте Үкімет пен Мәжіліс өкілдері ықтимал механизмдерді атады: тіркелу кезінде жасын тексеру, контентті мінез-құлыққа қарай сүзгіден өткізу және платформалардың жауапкершілігін күшейту, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
НЕЛІКТЕН ЖАЛПЫ ТЫЙЫМ ЖҰМЫС ІСТЕМЕЙДІ
Цифрлық даму вице-министрі Дмитрий Мунның айтуынша, белгілі бір әлеуметтік желіні немесе ойынды бұғаттау мәселені шешпейді.
"Егер бір әлеуметтік желіні немесе бір ойынды бұғаттасаң, бұл құбылыс басқа ойындарға ауысады," – деді ол.
Оның сөзінше, балаларға қауіп тек әлеуметтік желілерде емес, онлайн ойындар мен басқа да цифрлық сервистерде де бар. Сондықтан мұндай тыйымдар тек бақылаудың иллюзиясын береді.
Мәжіліс депутаты Екатерина Смышляева жасын құжат арқылы растау да тиімді емес екенін айтты.
"Техникалық тұрғыда бұл құралдар – «жасыңды көрсет, саған шынымен 16 ма?» деген сұрақтар – жұмыс істемейді. Себебі бала өзіне 21 деп жаза салады. Қазірдің өзінде балалар ата-анасының аккаунттары арқылы тіркеліп жатыр. Сондықтан цифрлық ортада тыйым толыққанды жұмыс істемейді," – деді ол.
ПЛАТФОРМАЛАРДАҒЫ ІШКІ АЛГОРИТМДЕР
Ірі цифрлық платформалар қазірдің өзінде мінез-құлықты талдау әдісін қолданады. Бұл тәсіл арқылы экран алдында бала отыр ма, әлде ересек адам ба – соны анықтауға болады.
"Мысалы, мен өзімді 50 жастамын деп көрсете аламын, бірақ бірнеше күн бойы 12 жасар балаға арналған контентті тұтынсам, алгоритм менің бала екенімді анықтайды. Содан кейін платформа ұсыныстарды шектеп, сәйкес емес контентті көрсетпейді," – деді Смышляева.
Оның айтуынша, паспорттық тіркеу қосымша шектеу болуы мүмкін, бірақ қауіпсіздіктің толық кепілі емес.
ҚАНДАЙ КОНТЕНТ ШЕКТЕЛЕДІ
Әңгіме әлеуметтік желілерді толықтай тыйым салу туралы емес, балаларға арналмаған контентті шектеу жайында болып отыр. Сүзгіден өтетін материалдар: агрессивті бейнелер, сексуалды мазмұн, мазасыз жарнама және қауіпті ұсыныстар.
Спикерлердің айтуынша, тіпті ішінара шектеулердің өзі тәуекелді азайтады. Егер бала белгілі бір сілтемелерді немесе жарнаманы көрмесе, оған қолжетім азаяды.
ОТБАСЫНЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ
Толықтай интернетке тыйым салу мүмкін емес. Сондықтан басты назар техникалық шаралар мен ата-аналардың қатысуына аударылуда. Бала интернетте қанша уақыт өткізеді және қандай контент көреді – бұл отбасының жауапкершілігі деп атап өтті билік өкілдері.
