×
465.38
483.58
7.69
#қаңтар қақтығысы #Ресей-Украина соғысы #әкімге үш сұрақ #лот ашар #кибербуллинг #жаңа облыстар #коронавирус #hi-tech
465.38
483.58
7.69

Абаев «букмекерлердің лоббисі кімдер екенін» білмейтінін айтты

20.06.2022, 13:37
Коллаж: ulysmedia.kz.

«Тіркелгенің үшін ақша ал да, Мальдив аралдарына жолдама ұтып ал!» Интернетте көз кездесетін осы жарнамаға құмар ойындарды ойнамайтын адамдардың да өздері алданып қалып жатыр. Спорт сайыстарына ақша салып, тапқанынан айырылып, отбасын ойран еткендер де қаншама.

Кейінгі жылдары стационарлық казиноларға баратындар азайып кеткен. 2010-2013 жылдары ойын бизнесінің гүлденген кезеңінде бөлінген аумақтарда 13 ойынхана мен 8 ойын автоматтары залы болса, пандемия жылдарында алтыдан аспайтын мекеме болды. Ал оның біреуі ғана Щучьеде, қалғаны Қапшағайда.

Құмар ойыншылар қайда кетті? Барлығы «смартфондарында жүр». Ал Қазақстан қалаларында астыртын онлайн да, онлайн емес казинолар жеткілікті. Ресми деректерге сәйкес, 2021 жылы Қазақстан Республикасының Қаржы мониторингі агенттігі 262 заңсыз ойын бизнесін жойған. 5 мыңнан астам түрлі заттар – ойын автоматтары, компьютерлер мен рулеткалар тәркіленген.

Бірақ қазір Қазақстанда құмар ойынға тәуелді қанша адам бар? Мәжіліс депутаты Елнұр Бейсенбаевтың айтуынша, олардың саны жарты миллионға жуықтаған. Бірақ бұл нақты емес. Ал ойын бизнесін қадағалайтын Мәдениет және спорт министрлігі құмар ойынға құмар адамдардың санын білмейді екен. Мұндай статистика жүргізілмейді.

Қазақстанда негізгі букмекерлік компаниялар (бәс тігушілер дүкендері осылай аталады) шетелдіктерге тиесілі. Біздің нарықтағы ең ірі ойыншы – Olimp.bet букмекерлік кеңсесі. Бренд «NETBET» ЖШС-не тиесілі. 2021 жылы компания 35 миллиард теңгеге жуық салық төлесе, оның болжамды кірісі өңірде 1,1 триллион теңгені құрайды. ЖШС басшысы ресейлік Василий Тимошин. Olimp.bet 2020 жылы «ұйымдасқан қылмыстық топ құрды және салық төлеуден жалтарды» деген айыппен айыпталған – BC Olimp-тің клоны. «Олимп» құрылтайшылары мен жетекшілері Анарбек Жауыров, Дмитрий Давыдов, Олег Григораш және Илья Мельниченкоға халықаралық іздеу жарияланған.

Маңыздылығы бойынша екінші орында 1xBet.kz букмекерлік компаниясы. Оның табысы өткен жылы шамамен 700 миллиард теңгені құраса, 1xBet.kz сайтына салық ретінде 20,3 миллиард теңге төлеген. Заңды мекенжайы – Қонаевтағы казино, бірінші басшысы – қазақстандық Жанат Нагимтаев. Дегенмен, Game PRO ЖШС арқылы құрылтайшылардың арасында EA Group Capital Limited шетелдік компаниясы бар. Брянск облысы бойынша тергеу комитетіне сілтеме жасаған ресейлік БАҚ 1xBet жаһандық желісінің нақты иелері Брянск миллиардері Роман Семиохин, Брянск облысы бойынша ІІД киберқылмыспен күрес басқармасының бұрынғы бастығы Сергей Каршков және кәсіпкер Дмитрий Казорин болуы мүмкін деп хабарлайды. Олар, Olymp негізін қалаушылар сияқты, заңсыз ойын бизнесін ұйымдастырғаны үшін халықаралық іздеуде жүр.

Қалған букмекерлік кеңселер салыстырмалы түрде шағын нарық көлемін құрайды. Қылмысы бар шетелдіктер біздің азаматтардың аңғалдығынан қалайша ақша тауып отыр? «Темадағы» кісілердің айтуынша, букмекерлік кеңселердің лоббиі өте күшті. Оларға экс-мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова төтеп бере алмаған көрінеді. Қазір ол жүк Абаевтың иығында.

Парламент палаталарының бүгінгі отырысында Дәурен Абаевтан «Лоббистер болуы мүмкін бе? Олар кімдер болуы мүмкін?» деген сұрақты қойғанбыз. Алайда министр қысқа ғана «білмеймін» деп жауап берді.

«Біз қазір заңға кіргізіп жатырмыз. Заң жобасын Парламентке кіргізіп жатырмыз. Заңды қарау керек. Бес-алты пункт бар. Аты-жөніңізді берсеңіз, қандай ұсыныстарды енгізгелі жатқанымызды мен сізге көрсетуге дайынмын», - деп жауап берді министр.