×
478.39
489.68
7.95
#қаңтар қақтығысы #Ресей-Украина соғысы #әкімге үш сұрақ #лот ашар #кибербуллинг #жаңа облыстар #коронавирус #hi-tech
478.39
489.68
7.95

Иезуит, клуб күзетшісі әрі тұңғыш... Қазақстанға тарихтағы ең ерекше Рим Папасы келе жатыр

05.08.2022, 17:37
Коллаж: ulysmedia.kz.

Франциск – Хорхе Марио Берольо – 266-шы Рим Папасы. 2022 жылдың 13-15 қыркүйек аралығында ол Қазақстанға мемлекеттік сапармен келеді. Ulysmedia.kz тілшісі ең ерекше Рим Папасының өмірбаянын және оның сапарларын зерттеп көрді.

Тұңғыш...

Католик шіркеуінің болашақ басшысы 1936 жылы 17 желтоқсанда Буэнос-Айресте дүниеге келген. Ол тарихтағы «жаңа әлемнің» алғашқы әрі 1200 жылдан астам уақыт ішінде Еуропадан тыс (731 жылдан 741 жылға дейін басқарған сириялық Григорий III-ден кейін) жерден келген Рим Папасы болып отыр. Бірінші деген сөзді оған келгенде бірнеше рет қолдануға болады. Ол бірінші Рим Папасы-иезуит, Григорий XVI (1831-1846) кезеңінен бері алғашқы Рим Папасы-монах, камальдул орденіндегі жолы болған бірінші Папа, Франциск есімін қолданған басшы.

Рим Папасы Франциск Орыс православы мен Католик шіркеуінің тарихында мәскеу патриархымен кездескен ең алғашқы Рим Папасы. Бұл кездесу 2016 жылдың 12 ақпанында Гаванда болған. 2022 жылдың наурызында Украинаға басып кірген Ресейдің әрекетіне жауап ретінде Франциск Қасиетті Престолдың жанындағы Ресей елшілігіне барып қайтқан. Мұның өзі «теңдессіз қадам» ретінде бағаланған. Ол Украина қайғысына ортақтасып, өзінің екі жоғары лауазымды кардиналын жіберген. 2022 жылдың 25 наурызында Украина мен Ресейді құрметтеу актісін де жасаған.

Франциск бұған дейінші Рим Папаларының ішінде бірінші болып Ирак, Мьянма мен Арабия жартылай бұғазында болған. АҚШ Конгресінде сөз сөйлегендердің де алғашқысы осы.

Күзетші әрі футбол жанкүйері

Болашақ понтифик отбасының бесінші әрі кенже баласы. Өмірбаяны қызық. Түнгі клубта ұрдажық күзетші болып жұмыс істеген. Тазалықшы болған. Химия зертханасында зертханашы болған. Сонымен бірге әдебиет пен психологиядан сабақ берген. Өзінің айтуынша, тәлім беру тәжірибесі оған адамдарды шіркеуге тартуға көмектескен. Рим Папасының сонымен қатар тергеуге де тартылған кезі бар екен. Оған 1976 жылы аргентиниалық хунтаға екі пірадар-иезуитті ұстап берді деген айып тағылған. Алайда тергеу қорытындысына сәйкес, оған тағылған айып алынып тасталған.

Жеке өмірінде ол өте қарапайым және аскетикалық адам ретінде сипатталады. Сайланғанға дейін ол шағын ғана пәтерде тұрған. Жеке көліктен бас тартқан. Өз тамағын өзі пісірген. Понтифик атанғаннан кейін «папамобилдіктен» бас тартты. Хорхе Марио Бергольо 1990 жылдан бастап теледидар көруден бас тартқан адам. Сонымен қатар, ол әуесқой футбол жанкүйері. Буэнос-Айрестің аргентиналық «Сан-Лоренсо» футбол клубының жанкүйері.

Хорхе Марио Берольо қалайша Рим Папасы атанды

Понтифик өз тағына жету үшін ұзақ жол жүрді. 2001 жылы кардиналдар қатарына көтерілді. 2005 жылы Рим Папасы Иоан Павел II Бергольо қайтыс болғаннан кейін кардинал-таңдаушы ретінде конклавқа қатысты. Кейбір мәліметтерге қарағанда, сол тұстың өзінде Хорхе Марио өз үміткерлігін ұсынған, бірақ дауыс жинай алмаған. Рим Папасы ретінде ол 2013 жылғы конклавта сайланды. Facebook әлеуметтік желісінде парақша ашқан жоқ. Алайда 2019 жылы Папамен бірге сыйынуға арналған «Бас және сыйын» атты (Click to pray) сайт пен арнайы мобильді қосымша ашты. Понтифик қолына планшет ұстап, дәстүрлі жексенбілік уағызда өз бастамасын жеке өзі таныстырып, насихаттады.

Қызмет еткен уақытында ол Италиядан тыс жерлерге 54 пасторлық сапар жасады. Бірінші елі – Бразилия болды. Онда XXVIII Дүниежүзілік жастар күніне қатысып, президент Дилма Руссефпен кездесті. 2014 жылы ол Израиль мен Иорданияға, Оңтүстік Кореяға, Албанияға, Францияға, Түркияға барды. 2015 жылы Шри-Ланка және Филиппин, Босния және Герцеговина, Эквадор, Боливия және Парагвай, Кубаға да жолы түсті.

2015 жылдың 24 қыркүйегінде Америка Құрама Штаттарына сапары кезінде ол АҚШ Конгресінің бірлескен отырысына үндеу жасады. Осы қадамға барған тарихтағы алғашқы Папа болды. Ол өз сөзінде климаттың өзгеруі, иммиграция, кедейлік және өлім жазасы мәселелерін қозғады. Жиналғандардың барлығы иммигранттардың ұрпағы екенін еске салды.

«Бізге құмарлықтан аулақ болу керек: бос әуренің бәрінен қашық жүрген абзал. Алтындай ережені ұстанайық: Саған кім қалай мінез танытса, сен де оған сондай мінез таныт»», - деді Франциск.

Сонымен бірге 2015 жылы ол ОАР, Кения мен Угандаға барып қайтты.

Орталық Африка Республикасында ол Бангу қаласындағы мешітке барды. Оны БҰҰ-ның Қарулы бітімгерлері христиан және мұсылман елді мекендерінің шекарасын кесіп өткен кезде ертіп жүрді. Сол кезде жалғасып жатқан азаматтық соғыс 6000-нан астам адамның өмірін қиған. Рим Папасы өз сөзінде христиандар мен мұсылмандар бауырлас екенін айтты.

«Осынау драмалық кезеңдерде христиан және мұсылман лидерлері барлығының арасындағы үйлесімділік пен бауырластықты қалпына келтіруде маңызды рөл атқарды. Мен бұл үшін алғысымды және ризашылығымды білдіргім келеді. Сондай-ақ, біз христиандар мен мұсылмандардың басқа діни конфессиялардың отандастарына  көрсеткен көптеген ынтымақтастық әрекеттерін еске түсіре аламыз», - деді ол.

2016 жылы ол тағы Кубаға, содан кейін Мексикаға қайта келді. 2016 жылдың сәуірінде босқындар мәселесі бойынша Грекияға сапар жасады. Сондай-ақ, 2016 жылы Армения, Польша, Грузия және Әзербайжан, Швецияда болды. 2017 жылы Рим Папасы Египет, Португалия, Колумбия, Мьянма және Бангладешке барды. 2018 жылы  Чили, Перу, Швейцарияда болды. Ирландия, Литва, Латвия, Эстонияға барып қайтты. 2019 жылы Панама, БАӘ, Марокко, Болгария, Солтүстік Македония, Румыния, Мозамбик, Мадагаскар, Маврикий, Таиланд және Жапонияға да сапар шекті.

2021 жылы наурызда 15 айлық сапардан кейін Франциск Иракқа барған алғашқы Рим Папасы болды. Ол Бағдадта, Ур алқабында, Эрбил қаласында, сондай-ақ Мосул мен Каракошта болды. Сонымен қатар, ол Наджафқа барып, Ирактың шииттердің рухани жетекшісі Али Систанимен кездесіп, экстремизмге қарсы бірлескен мәлімдеме жасады. 2021 жылы келесі шетелдік сапарлары Венгрия, Словакия, Кипр Республикасы және үшінші рет Грекияға бағытталды.

Биылдың өзінде Франциск Мальта мен Канадада болған.

«Өкінішке қарай, Канадада көптеген христиандар, оның ішінде діни ұйымдардың кейбір мүшелері мәдени ассимиляция саясатына өз үлестерін қосты. Бұл бұрын-соңды жергілікті қауымдастықтарға үлкен зиян келтірді. Осы себепті, жақында Ватиканда мен бірнеше жергілікті өкілдер тобын қабылдадым, олардың қайғыларына ортақтасып, ынтымақ білдірдім», - деді Франциск.

Канададан оралғаннан кейін Рим Папасы Украина мен Қазақстанға баратынын мәлімдеді. Бұл – Рим Папасы баратын 55 және 56-шы мемлекет. Украинаға сапарды ол осы айға жоспарлап отыр.

«Бұған дейін Украинаға баратынымды айтып едім. Енді жағдайдың қалай болатынын көре жатармыз. Қазақстанға да барғым келеді», - деді ол журналистерге.

Ол сондай-ақ денсаулығына байланысты отставкаға кетуі мүмкін екенін айтты. Католик шіркеуінің басшысының тірек-қимыл аппаратында проблемалары бар. Ауруы Папаны 2022 жылдың мамыр айынан бастап мүгедектер арбасымен жүруге мәжбүр етті.

Рим Папасының Қазақстанға сапары жайлы не белгілі

Қазақстанға Рим Папасы президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен 13-15 қыркүйек аралығында келеді. Тоқаевпен, сондай-ақ елде аккредиттелген шетелдік дипломатиялық корпус және азаматтық қоғам өкілдерімен кездесулер жоспарланған.

Рим-Католик шіркеуінің басшысы екінші күні әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің VII съезінің ашылуы мен пленарлық отырысына және басқа да діни көшбасшылармен бірқатар кездесулерге қатысады. Сонымен қатар, 14 қыркүйекте Рим Папасы Франциск ондаған мың сенуші католиктер, оның ішінде Қазақстан астанасына келетін қажылар үшін дұға (қасиетті месса) өткізеді.

Сапарының соңғы күні ол әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің VII съезінің жабылуына және оның қорытынды декларациясының қабылдануына қатысуды, сондай-ақ Қазақстан мен көршілес елдердің Рим-Католик шіркеуінің дін қызметшілерімен, монастырлық және семинаристерімен кездесуді жоспарлап отыр.

Бұдан бұрынғы Рим Папасы - Иоанн Павел II Қазақстанға 2001 жылғы 22-25 қыркүйек аралығында келіп қайтқан. Рим Папасы Франциск Қазақстан астанасында дәстүрлі түрде әрбір үш жыл сайын өткізілетін Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезіне өзінің қатысуын растаған алғашқы Рим Папасы болып отыр.