Германия Федеративтік Республикасының канцлері Фридрих Мерц Еуропа жаңа қалыптасып келе жатқан әлемдік жүйеде өз мүдделерін қорғау үшін күш саясатының тілінде сөйлеуі қажет екенін мәлімдеді. Ол сондай-ақ Америка Құрама Штаттарынан тәуелсіздікті күшейту және жаһандық әріптестіктерді кеңейту қажеттігін атап өтті, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
ЖАҢА ӘЛЕМДІК ЖҮЙЕ
Канцлер Еуропа одақтастарын бірлікке және өзіне сенімді болуға шақырды. Оның айтуынша, Еуропа өз көзқарасын тек «егер біз өзіміз күш саясатының тілінде сөйлеуді үйренсек, егер біз өзіміз еуропалық державаға айналсақ» қана қорғай алады.
Мерц соңғы апталарда «ұлы державалар әлемі» қалыптасып келе жатқаны айқын көрініп отырғанын айтты.
«Бұл әлемде қатты жел соғып тұр, және біз оны ұзақ уақыт сезінетін боламыз», – деді ол.
Сонымен қатар, бұл өзгерістер Еуропаға құқық пен халықаралық ынтымақтастық негізінде жаңа мүмкіндіктер ашуы мүмкін екенін атап өтті.
ЕУРОПА – АЛЬТЕРНАТИВА
Канцлердің айтуынша, Еуропа империализм мен автократияға балама.
«Біз әлемде империализм мен автократияға нормативтік баламамыз», – деді ол.
Еуропа әріптестеріне экономикалық қана емес, ең алдымен құндылықтық артықшылықтар ұсына алады және олардан бас тартпайды.
ҚАУІПСІЗДІК, ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БІРЛІК
Фридрих Мерц Еуропа өз қабілеттілігін дәлелдеуі тиіс үш негізгі саланы атады:
Қауіпсіздік. Еуропа оны өз қолына алып, технологиялық және қорғаныс тәуелділіктерін, соның ішінде Америка Құрама Штаттарынан тәуелділікті азайтуы тиіс. Қазіргі уақытта континент АҚШ-тың ядролық қорғаныс қалқанына сүйеніп отыр.
Экономика. Еуропалық экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыру қажет. Қытай мен АҚШ-пен өсім қарқынындағы алшақтық ұлғайып келеді, бұл үрдісті өзгерту керек.
Бірлік. Канцлер мысал ретінде Данияға тиесілі Гренландия аралына қатысты соңғы дауды келтірді. Еуропаның біріккен ұстанымы АҚШ президенті Дональд Трамптың Германия мен басқа еуропалық елдерге қарсы кедендік баж енгізу қаупінен бас тартуына себеп болды.
«Бірлік – әлемдегі күш факторы», – деді Мерц.
АҚШ-ПЕН ҚАТЫНАСТАҒЫ ЖАҢА ТОН
Канцлер Еуропаның артқан өзіндік санасын пайдалануға шақырды. Ол Еуропалық одақты реформалау немесе жеке еуропалық ядролық тежеу жүйесін құру бойынша нақты қадамдар ұсынған жоқ.
Мерц Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумдағы сөзін еске салды.
«Жаңа дәуір басталды. Ұлы державалар әлемі күшке, қуатқа және қажет болған жағдайда зорлыққа негізделген. Бұл жайлы орын емес», – деді ол.
Агенттік деректеріне сәйкес, Мерцтің Бундестагтағы сөзі 2022 жылы Ресейдің Украинаға қарулы басқыншылығынан кейін канцлер Олаф Шольцтің «бұрылыс сәті» туралы айтқан мәлімдемесін еске салды.
АУҒАНСТАНДАҒЫ БУНДЕСВЕР МИССИЯСЫ
АҚШ-пен қарым-қатынаста Мерц бұрынғыдан да қатаң ұстаным білдірді. Ол президент Дональд Трамптың америкалық әскерлерге Ауғанстанда одақтастар қажет болмағаны туралы сөзін сынға алды.
«Бұл операцияны біз өз одақтасымыз – Америка Құрама Штаттарының мүддесінде де жүргіздік. Сондықтан оны менсінбеуге және төмендетуге жол бермейміз», – деді канцлер.
Мерц Ауғанстандағы миссия кезінде қаза тапқан 59 бундесвер әскери қызметшісін және жараланған 100-ден астам сарбазды еске салды. «Біздің сарбаздардың қызметі құнды болды және құнды болып қала береді», – деді ол. Бұл қызмет бостандық пен бейбітшілікті қорғау мүдделеріне сай келді, ал Германия Федеративтік Республикасының үкіметі әрқашан әскери қызметшілерді қолдайды.
