Мәжіліс депутаттары «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңда жануарларды баспанада ұстау мерзімін 15 күннен 5 күнге дейін қысқартуды көздейді. Осы мерзім аяқталғаннан кейін қаңғыбас иттер мен мысықтар эвтаназияға ұшырайды, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Мәжіліс депутаты Еділ Жаңбыршин парламенттегі сөзіне ерекше реңк беріп бастады:
Бүгінгі пленарлық отырысымыз шамамен үш сағатқа созылады. Осы уақыт ішінде иттер кемінде 15 адамға шабуыл жасайды. Жалпы, Қазақстанда әр сағат сайын орта есеппен бес адам иттердің шабуылына ұшырайды, – деді депутат.
Ол қаңғыбас иттер елдегі жүйелі мәселеге айналғанын айтып, бұл проблеманы шешу жолдарына тоқталды. Депутаттардың пікірінше, ең алдымен адамдардың мүддесі басым болуы тиіс.
Қоғамдық кеңістікте «адам ба, әлде жануар ма» деген таңдау туындағанда, біз заң шығарушылар ретінде қарапайым шындықты еске салуға міндеттіміз: мемлекеттің ең жоғары құндылығы – адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары, – деді Еділ Жаңбыршин.
Сондықтан ол әріптестерімен бірге иттерді ұстап, вакцинациялап, стерилизация жасап, қайтадан босатуды көздейтін қайтарымды аулаудан бас тартуды ұсынып отыр. Оның орнына қайтарымсыз аулауға көшу ұсынылады. Бұл тәсіл бойынша қаңғыбас иттер қайтадан көшеге жіберілмейді, яғни жойылады.
Сонымен қатар, жануарларды уақытша ұстау мерзімін 15 күннен 5 күнге дейін қысқартуға болады.
Заң жобасы төңірегінде қазірдің өзінде эмоциялық манипуляция жасауға тырысуда, яғни ұсынылған түзетулер «ұсталған барлық жануарларды автоматты әрі міндетті түрде эвтаназиялау» дегенді білдіреді деген пікір қалыптастырылуда. Бұл шындыққа сәйкес келмейді. Біз қатыгездікті қағида ретінде ұсынып отырған жоқпыз. Біз тәртіп, бақылау, жауапкершілік және азаматтарды қорғаудың шынайы тетігін ұсынамыз, – деп атап өтті Жаңбыршин.
Оның айтуынша, депутаттар қаңғыбас иттерді баспаналарда ұстау мерзімін ұзарта алады. Сонымен қатар мысықтарға қатысты қайтарымды аулау ережелері күшінде қалады.
Сонымен қатар депутаттар үй жануарларының иелері жауапкершілігін күшейтуді және оларды міндетті түрде чиптеуді енгізуді ұсынып отыр. Мәжіліс депутатының айтуынша, қаңғыбас жануарлар мәселесі көшеден емес, үйден басталады: адамдар ит асырап алып, кейін оны далаға тастап кетеді.
Үй жануарларын серуендету талаптарын бұзуға жол берген иесін немесе жауапты тұлғаны, егер бұл адамның өмірі мен денсаулығына, басқа жануарларға немесе мүлікке зиян келтіруге әкеп соқса, келтірілген шығынды өтеуге міндеттеу керек. Ал егер адамның денсаулығына ауыр немесе орташа ауырлықтағы зиян келтірілсе, мұндай жануардың иесі белгіленген тәртіппен эвтаназия жүргізуге міндетті, – деді Жаңбыршин.
Сонымен қатар, мәжіліс отырысынан кейінгі брифингте белгілі болғандай, «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілген түзетулер бюджетке айтарлықтай үнем әкелмек.
Бір итті күтіп-бағу құны өңірлерге қарай әртүрлі, бірақ орта есеппен шамамен 5,5 мың теңгені құрайды. Егер біз итті ұстап, кейін қайта жіберетін болсақ, стерилизациядан кейін оның қалпына келуі үшін шамамен 10 күн ұстау қажет. Орташа есеппен мұндай шығын 74 мың теңгеге жуық – кей жерде көп, кей жерде аз. Ал мысыққа келсек, бұл шамамен 54 мың теңге. Сонымен қатар чиптеу процедурасының өзі шамамен 1500 теңге тұрады – бұл ең төменгі баға, – деп қолданыстағы тарифтерді айтты Еділ Жаңбыршин.
Ал жануарды эвтаназиялау құны шамамен 11 мың теңге. Депутаттардың есептеуінше, нәтижесінде қаңғыбас жануарларға жұмсалатын шығындар 7 есеге дейін азаяды.
