«Ақ жол» фракциясы депутаттық сауалды бірден үш ведомство өкіліне – Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназароваға, Бас прокурор Берік Асыловқа және Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің төрағасы Марат Омаровқа жолдады. Депутаттар «СҚ-Фармацияның» мемлекеттік сатып алуларына қатысты тексеру жүргізуді талап етті, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Бұған «DOLCE» фармацевтикалық компаниясының өтініші себеп болған. Компания дәрі-дәрмектің бірыңғай дистрибьюторы өткізетін сатып алуларда қатысушыларға тең емес жағдай жасалатынына шағымданған.
Қос стандарт
Негізгі мәселе – «СК-Фармацияның» отандық өндіруші мәртебесін растауға қатысты талаптарды әртүрлі қолдануы. Кейбір қатысушылардан бұл мәртебесін растау талап етілсе, өзгелеріне мұндай талап мүлдем қойылмайды немесе саудаға жіберілгеннен кейін ғана қойылады.
– Қатысушыларды әуелі рәсімге жіберіп, кейін нақты жеткізушіге қарай талаптарды өзгертуге болмайды. «СҚ-Фармация» талаптарды таңдап қолданбауға тиіс, – делінген депутаттық сауалда.
Бір қызығы, дәл осы тәуекелді Денсаулық сақтау министрлігі 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында жүргізген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау кезінде де анықтаған. Алайда мәселе әлі шешілмеген.
Қара тізімдегі жеткізушілер тендерге қатысып жатыр
Тағы бір мәселе – мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енгізілген компаниялардың «СҚ-Фармация» өткізетін сауда-саттықтарға әлі де қатыса алатыны.
№110 ереже бұған тікелей тыйым салмайды. Депутаттар мұны шұғыл түрде жоюды қажет ететін елеулі құқықтық олқылық деп атады. Өйткені әңгіме бюджет қаражаты мен МӘМС қаражаты туралы болып отыр.
2027 жылға арналған сатып алуларға қатысты сұрақ көп
Ең көп сұрақ 2027 жылға арналған медициналық бұйымдарды сатып алуға қатысты туындаған. Сатып алу 2026 жылғы 26 маусымда жарияланған, оған 223 лот енгізілген.
Отандық өндірушілер талаптардың тең қолданылмай отырғанын айтып отыр: кейбір талаптар таңдап қойылады, ал жосықсыз қатысушылар саудаға жіберіледі.
Нәтижесінде өндіріс пен жұмыс орындарына инвестиция салған қазақстандық өндіруші мұндай міндеттемелері жоқ компанияларға қарағанда тиімсіз жағдайда қалып отыр. Бұл отандық өндірісті қолдау саясатының өзіне қайшы келеді.
Шағымдарды өзіне шағымданған тараптың өзіне жолдайды
Депутаттар кәсіпкерлердің өтініштерін қарау тәртібіне де наразылық білдірді.
«СҚ-Фармацияның» әрекетіне қатысты Денсаулық сақтау министрлігіне немесе Бас прокуратураға жолданған шағымдар қарау және жауап дайындау үшін «СҚ-Фармацияның» өзіне қайта жіберіледі, яғни шағым жасалған тараптың өзі сол шағым бойынша не істеу керегін шешеді.
– Мұнда ведомстволар арасындағы хат алмасу емес, объективті тексеру қажет. Егер мемлекет бизнестен ережелерді сақтауды талап етсе, оның өзі де сол ережелерді сақтауға міндетті, – деп атап өтті депутаттар.
Фракция барлық қатысушыға бірыңғай талаптар белгілеуді, жосықсыз жеткізушілердің қатысуына құқықтық баға беруді, 2027 жылға арналған сатып алуларды тексеруді және шағымдарды қайтадан шағым түскен ұйымның өзіне жолдау тәжірибесін тоқтатуды талап етті.
