Абу-Дабиде өткен екі күндік келіссөздердің қорытындысы бойынша Ресей мен Украина тұтқындарды алмасуға келісті. Ал америкалық делдалдар Джаред Кушнер мен Стив Уиткофф 12 қарашада Мәскеуге барып, Владимир Путинмен кездеседі. Одан кейін Дублинге барып, Владимир Зеленскиймен жүздеседі, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Келіссөздердің екінші күні
11 қарашада келіссөздердің екінші күні екі сағатқа да жетпей аяқталды. Ал алғашқы күнгі кездесу төрт сағатқа жуық созылған. Anadolu агенттігінің жазуынша, делегациялар жабық есік жағдайында кездескен, журналистерге қатысуға рұқсат берілмеген.
Politico басылымы өз дереккөздеріне сілтеме жасап, екінші күнгі кездесудің негізгі тақырыбы аумақ мәселесі болуы мүмкін екенін жазған.
Ресей тарапы не дейді?
Тұтқын алмасу туралы келісімді Ресей делегациясының басшысы, президент көмекшісі Владимир Мединский жариялады.
– Біз тұтқындарды жаңа әрі ауқымды көлемде алмасу жөнінде жалпы келісімге келдік. Нақты шарттарын жақын арада жариялаймыз, – деді Мединский.
Оның айтуынша, кейбір мәселелер бойынша тараптар ортақ мәмілеге келген, ал кейбірінде келісімге келе алмаған. Келіссөздердің егжей-тегжейі түпкілікті уағдаластыққа қол жеткізілгенше жарияланбайды.
Мединский Мәскеу Еуропа елдерін келіссөздерге шақыруға әлі де қарсы екенін айтты. Оның сөзінше, Еуропа елдері бейбітшілік орнатуға бағытталған ешқандай ұсыныс жасамаған. Бұл туралы France 24 жазды.
Мединский Еуропадағы қауіпсіздік мәселесіне де тоқталды.
– Украинадағы қақтығыс Еуропадағы қауіпсіздік жүйесінің өте нашар жұмыс істейтінін көрсетті. Оны тұтастай реттеу керек, мұнда жай ғана жамау жеткіліксіз, – деді ол.
Украина тарапы не дейді?
Келіссөздердің екінші күнінен кейін Киевте жыл соңына дейін шешімге келу мүмкіндігі туралы айтыла бастады. Бұл туралы Украина делегациясының мүшесі, «Халық қызметшісі» фракциясының жетекшісі Давид Арахамия мәлімдеді.
– Қазір Жаңа жылға дейін шешімге келуге мүмкіндік беретін жақсы қарқын бар деп ойлаймын, – деді Арахамия.
Бұған дейін ол DW басылымына берген сұхбатында келіссөздердің алғашқы күнінен көп үміт күтпегенін, ал екінші күнгі кездесуден көбірек нәтиже болады деп сенгенін айтқан.
Зеленский алғашқы күнгі келіссөздерді сындарлы әрі мазмұнды деп бағалады.
– Біз қандай гуманитарлық қадамдар қажет екенін және оларды қалай жүзеге асыруға болатынын талқыладық. Тұтқындарды босату – негізгі басымдықтардың бірі. Сондай-ақ Украинаның қауіпсіздік кепілдіктері мен олардың ұзақ мерзімді перспективада қалай жұмыс істейтіні туралы егжей-тегжейлі сөйлестік. Соғыстың қайталанбауына жол бермейтін нақты тетіктер қажет, – деді Зеленский.
Киев соғыс аяқталмай тұрып бүкіл Еуропаның қауіпсіздігін талқылауға қарсы. Зеленский мұндай тәсілді қауіпті деп атады. Бұл туралы Kyiv Post жазды.
Ал жоғары лауазымды украин шенеунігінің айтуынша, аумақ мәселесін тек мемлекет басшылары деңгейінде және Украинаның қауіпсіздік кепілдіктерімен бірге талқылауға болады. Бұл туралы United24 хабарлады.
АҚШ тарапы не дейді?
Джаред Кушнер келіссөздерді нәтижелі деп бағалады. Ол Стив Уиткоффпен бірге Мәскеуге барып, Путинмен Абу-Дабиде көтерілген мәселелерді талқылауды жоспарлап отыр.
– Ең күрделі мәселе – аумақ мәселесі. Оны шешкеннен кейін ғана Еуропаның қауіпсіздік жүйесін талқылауға болады, – деді Кушнер.
Келіссөздер басталмай тұрып, Кушнер Абу-Дабидегі кездесулерде ілгерілеушілік байқалса, Еуропа елдері мен Ресейді бір үстел басына жинауды ұсынған.
Ол болашақ қауіпсіздік жүйесі тұрақты консультациялардан, дағдарыс кезінде байланыс орнатуға мүмкіндік беретін сенімді арналардан және әскери саладағы ашықтықты арттырудан тұруы керек екенін айтты.
Washington Post басылымының мәліметінше, бұл бастамаға 12 жыл бұрын НАТО жабылған Ресей – НАТО кеңесі үлгі болған.
АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио келіссөздердің алғашқы күнінен кейін оларды өте нәтижелі деп атады. Дегенмен ол қақтығысты бір тәулікте реттеу мүмкін емес екенін ескертті.
Келіссөздерге кімдер қатысты?
Ресей делегациясын Владимир Мединский басқарды. Оның құрамына сыртқы істер министрінің орынбасарлары Михаил Галузин мен Сергей Рябков, сондай-ақ Бас барлау басқармасының басшысы Игорь Костюков кірді.
Украина делегациясына Сыртқы барлау қызметінің басшысы Рустем Умеров жетекшілік етті. Онымен бірге Президент кеңсесінің басшысы Кирилл Буданов пен Давид Арахамия келді.
АҚШ атынан Стив Уиткофф пен Джаред Кушнер қатысты. Келіссөздерге НАТО-ның Еуропадағы біріккен күштерінің бас қолбасшысы, генерал Алексус Гринкевич те қатысты.
Украина мен АҚШ өкілдері Ұлыбритания, Франция, Германия, Италия, НАТО және Еуропалық комиссия делегацияларымен бөлек кездесті.
Бұл – тоғыз айға жуық уақыттан кейінгі алғашқы үшжақты келіссөздер. Бұған дейін тараптар 23-24 қаңтарда және 4-5 ақпанда Абу-Дабиде, сондай-ақ 17-18 ақпанда Женевада кездескен.
