Саясаттанушы Талғат Қалиев бір палаталы парламентте қай партиялардың шешуші рөл атқаруы мүмкін екенін болжады, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Саясаттанушы Талғат Қалиев өзінің Telegram-арнасында Құрылтай сайлауының ықтимал сценарийлерімен бөлісті.
Сарапшының пікірінше, қазір партиялық-саяси жүйенің дамуының екі негізгі бағыты байқалады: консервативті және серпінді.
Бірінші нұсқа қазіргі саяси тепе-теңдіктің сақталуын, яғни парламентте төрт немесе одан да көп партияның болуын көздейді. Алайда Қалиевтің айтуынша, мұндай жағдайда сайлаушылар биліктің ескі және жаңа құрылымдарының арасынан айтарлықтай айырмашылық көрмейді, ал саяси бәсеке формалды сипатта ғана қалады.
Сонымен қатар ол елде «Әділет» партиясы құрылып жатқанын және оның тізгінін бұрынғы Президент Әкімшілігінің басшысы Айбек Дәдебайдың ұстауы кездейсоқ емес екенін еске салды.
– Жаңа партияның ықпалының арта түсу ықтималдығы жоғары. Мұндай жағдайда басты тартыс Amanat пен «Әділет» партияларының бірінші орын үшін бәсекесіне айналады. Бұл бәсекеде Amanat-тың ондаған жылдар бойы қалыптасқан танымалдығы, өңірлердегі қолдауы және мемлекеттік аппаратпен тығыз байланысы оған айтарлықтай артықшылық береді. Сонымен қатар сайлауға небәрі үш ай қалғанда құрылған партияның жеңіске жетуі қаншалықты шынайы деген сұрақ та туындайды. Бұл халықаралық бақылаушылар мен сайлаушылар арасында сайлау үдерісінің әділдігіне күмән келтіруі мүмкін. Сондықтан парламенттегі басым орнын сақтап қалу мүмкіндігі Amanat-та жоғарырақ, – дейді Талғат Қалиев.
Дегенмен, оның болжамынша, партиялар арасындағы айырмашылық 10 пайыздан аспауы мүмкін және Amanat-тың басымдығы конституциялық көпшілік деңгейіне жетпейді.
– Осы сценарий бойынша Amanat 40 пайыздан сәл астам дауыс алады, «Әділет» одан бірнеше пайызға ғана қалып қояды, ал қалған шамамен 20 пайыз дауыс үшінші орынға нық орналасатын «Ауыл» партиясының еншісіне тиеді. Мұндай жағдайда «Ауыл» шешуші ойыншыға айналып, сайлаудан кейін оны өз жағына тарту үшін коалициялық тартыс басталады, – дейді саясаттанушы.
Оның пікірінше, «Әділет» пен «Ауыл» бірлесіп коалиция құрып, спикерлік қызметке Айбек Дәдебайдың кандидатурасын ұсынуы мүмкін.
Сонымен бірге Қалиев жаңа парламенттегі коалициялар тұрақты болмауы ықтимал екенін атап өтті. Олар шақырылым барысында өзгеріп отыруы мүмкін. Соған сәйкес парламенттегі көпшілік құрамы да, спикердің тұлғасы да ауысып отыруы ғажап емес.
