Каспий теңізі соңғы онжылдықтарда айтарлықтай тайызданып барады. Жаңа ғылыми зерттеу нәтижелеріне сәйкес, оның ауданы шамамен 24 мың шаршы шақырымға қысқарған. Бұл көлем шамамен Сицилия аралының аумағына тең, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Толығырақ
Earth’s Future журналында жарияланған зерттеуде 1995–2025 жылдар аралығында Каспий теңізінің деңгейі шамамен 2,3 метрге төмендегені көрсетілген. Бұл жыл сайын орта есеппен шамамен 77 миллиметрге азаю деген сөз.
Ғалымдардың айтуынша, судың азаюының негізгі себебі өзендер арқылы келетін судың қысқаруы. Әсіресе ең ірі су көзі саналатын Еділ (Волга) өзенінің ағыны азайған.
Дегенмен зерттеуде қызық жайт бар. Теңіз тартылуының шамамен 63%-ының нақты себебі толық түсіндірілмеген.
Бұрын басты себеп ретінде жаһандық жылыну және судың булануы қарастырылған еді. Бірақ жаңа деректер бұл факторлар жалғыз өзі теңіз деңгейінің мұншалықты қатты төмендеуін түсіндіре алмайтынын көрсетіп отыр.
Ғалымдар температураның көтерілуі мен буланудың артуы тек шығынның бір бөлігін ғана жабатынын айтады. Сонымен қатар Каспийге келетін жалпы су көлемі жыл сайын азайып келеді, оның елеулі бөлігі Еділ өзенінің бассейнімен байланысты.
Сонымен қатар зерттеушілер аймақтағы жауын-шашын көлемі азаймағанын, кей жерлерде тіпті керісінше көбейіп отырғанын айтады. Бұл жағдай Каспий теңізінің тартылу себептерін түсіндіруді одан әрі күрделендіреді.
Ғалымдардың болжамынша, су ресурстарын адамның шаруашылық мақсатта көптеп пайдалануы және өзен ағысының әртүрлі бағыттарға бұрылуы маңызды рөл атқаруы мүмкін. Алайда нақты және түпкілікті себептері әлі толық анықталмаған, бұл мәселе әлі де ғылыми талқылау деңгейінде қалып отыр.
