×
$
455
€
498.77
₽
5.56
#қаңтар қақтығысы #Украинадағы соғыс #жемқорлық #тағайындау
$
455
€
498.77
₽
5.56

45 млрд теңгелік жолақ: жаңа жоба Шымкент әуежайына не береді

Бүгін, 17:00
45 млрд теңгелік жолақ: жаңа жоба Шымкент әуежайына не береді
Фото: ЖИ

Шымкентте құны 45 млрд теңгеден асатын жаңа ұшу-қону жолағы салынып жатыр. Қолданыстағы әуежай ұшақтарды қабылдап, рейстерді үздіксіз атқарып отырғанда, тағы бір жолақ салудың қандай қажеттілігі бар? Ulysmedia.kz анықтағандай, қаланың жоспары әлдеқайда ауқымды. Шымкент ауыр жүк ұшақтарын қабылдап, халықаралық әуе тасымалын дамытуды, тіпті әуежайды теміржол желісімен байланыстыруды көздеп отыр.

Жаңа ұшу-қону жолағы не үшін қажет?

Шымкент біртіндеп ірі көлік-логистика орталығына айналуды мақсат етіп отыр. Бұған дейін әуежайды дамыту негізінен жолаушылар тасымалымен байланысты болса, енді қала жүк тасымалы нарығында да өз орнын алуға ниетті. Алайда қолданыстағы ұшу-қону жолағының мүмкіндігі мұндай жоспарларды жүзеге асыруға жеткіліксіз. Біріншіден, ол тұрғын үйлерге жақын орналасқан. Екіншіден, техникалық сипаттамалары әуежайдың одан әрі дамуына шектеу қояды.

Жоба авторларының түсіндіруінше, қолданыстағы жолақты күрделі жөндеуден өткізу де мәселені толық шешпейді. Оған қомақты қаражат жұмсалғанымен, жолақты ұзартуға және негізгі техникалық параметрлерін өзгертуге мүмкіндік жоқ. Сондықтан ұзындығы төрт шақырымға жуық жаңа ұшу-қону жолағын салу туралы шешім қабылданған.

Жаңа жолақтың басты артықшылығы – Boeing 747 секілді ауыр жүк ұшақтарын қоса алғанда, ірі әуе кемелерін қабылдай алатыны. Жобалаушылардың есебінше, ол ұшып көтерілу салмағы жоғары ұшақтарға қызмет көрсетіп, әуе қатынасының қарқынын арттыруға мүмкіндік береді. Яғни Шымкент әуежайы енді жолаушылар рейстерімен ғана шектелмей, ірі жүк авиациясына да қызмет көрсетуге дайындалып жатыр.

Қала қандай мүмкіндікке ие болады?

Жобаның құны 45 млрд теңгеден асады. Құрылысқа республикалық және жергілікті бюджеттен қаржы бөлінген. Бұл қаражатқа жай ғана ұзын бетон жолақ салынбайды. Ұшу-қону жолағы - беріктігіне, бетінің тегістігіне және қауіпсіздігіне қатаң талап қойылатын күрделі инженерлік нысан.

Құрылыс кезінде үш қабаттан тұратын берік бетон жабын төселіп жатыр. Мұндағы маңызды міндеттің бірі – бетонды температураның күрт өзгеруінен қорғау. Жазы аптап ыстық, қысы аязды Шымкент үшін бұл аса маңызды. Бетонның бақылаусыз жарылуына жол бермеу үшін оның бойына арнайы деформациялық жіктер кесіледі. Оларға су өткізбейтін полиуретанды герметик құйылады.

Бетон төсеу жұмыстарына лазерлік датчиктермен және бетті автоматты түрде тегістеу жүйесімен жабдықталған немістің арнайы техникасы қолданылып жатыр. Бұл жабдық жолақтың өн бойында жабынның қажетті қалыңдығы мен тегістігін сақтауға мүмкіндік береді. Құрылысшылардың бағалауынша, бетон жабын алғашқы күрделі жөндеуге дейін 20 жылдан астам уақыт қызмет ете алады.

Құрылыс сапасын кім бақылайды?

Жаңа ұшу-қону жолағының құрылысын бақылау айрықша маңызды. Өйткені мұнда бюджет қаражатының жұмсалуымен қатар, ең алдымен, әуе қатынасының қауіпсіздігі сөз болып отыр.

Жоба авторларының мәліметінше, құрылыс бірнеше деңгейде бақыланады. Жұмыс барысын мемлекеттік органдар, техникалық қадағалау мамандары және мердігер ұйымның өзі қадағалайды.

Егер құрылыс мерзімінің кешігуіне мердігер кінәлі болса, оған айыппұл салынады. Ал нысанның сапасына түпкілікті баға құрылыс аяқталып, қажетті тексерулер мен сынақтар жүргізілгеннен кейін ғана беріледі. Әзірге құрылысшылардың алдында белгіленген мерзімнен кешікпей, авиация саласындағы қатаң талаптарға сай нысанды пайдалануға беру міндеті тұр.

Ұшақпен келген жүк пойызбен жөнелтіледі

Жобаның ең қызықты тұсы жаңа ұшу-қону жолағымен ғана шектелмейді. Шымкентте әуе және теміржол қатынасын ұштастыратын мультимодальды көлік-логистика орталығын құру жоспарланып отыр. Ол үшін әуежайда салынатын жүк терминалдарына магистральдық теміржол желісінен арнайы тармақ тарту көзделген.

Мұның тетігі қарапайым: жүк ұшақпен жеткізіледі, одан кейін теміржолға тиеліп, әрі қарай жөнелтіледі. Керісінше, пойызбен келген тауарды да ұшаққа тиеп, басқа бағытқа жіберуге болады.

Мұндай жүйе жүкті бір көліктен екіншісіне ауыстырып тиеуге кететін уақытты қысқартып, қаланың логистикалық мүмкіндігін кеңейтуі ықтимал.

Шымкенттің Өзбекстанмен шекараға жақын орналасуы және Қазақстанның өзге өңірлерімен көлік жолдары арқылы байланысуы транзиттік тасымалды дамытуға қолайлы жағдай туғызады. Дегенмен жаңа инфрақұрылымның салынуы жүк ағыны өздігінен көбейеді дегенді білдірмейді. Ол үшін әуежай тасымалдаушы компаниялар мен тапсырыс берушілерді тартуы, бәсекеге қабілетті тарифтер ұсынып, жүк жеткізу жұмысын тиімді ұйымдастыруы қажет.

Жолаушыларға құрлықаралық рейстерге жол ашыла ма?

Болашақта жаңа ұшу-қону жолағы жолаушылар тасымалының да аясын кеңейтуге мүмкіндік беруі тиіс. Ұзақ мерзімді жоспарлардың қатарында алыс қашықтыққа қатынайтын рейстерді, соның ішінде өзге құрлықтарға ұшатын бағыттарды дамыту да бар.

Техникалық тұрғыдан алғанда, ұзын жолақ ірі әрі алысқа ұшатын ұшақтарды қабылдауға мүмкіндік береді. Алайда мұндай рейстердің ашылуы аэродромның көлеміне ғана байланысты емес. Әуе компаниялары жолаушылар ағынын, бағыттың экономикалық тиімділігін, қызмет көрсету құнын және әуежай инфрақұрылымының мүмкіндігін де ескереді. Сондықтан жаңа жолақ құрлықаралық рейстер ашуға жасалған алғашқы қадамдардың бірі болуы мүмкін. Ал Шымкенттен мұхит асып, өзге құрлықтарға тікелей ұшу әзірге алдағы уақыттың еншісінде.

Алғашқы ұшақ қашан қонады?

Қазір құрылыс жұмыстары жалғасып жатыр. Әкімдік биылғы жылға қажетті қаржы қарастырылғанын және жұмыс кестесінің сақталуы бақылауда екенін мәлімдеген.

Бұл – кейінгі жылдардағы Шымкенттің ең ауқымды инфрақұрылымдық жобаларының бірі. Оның маңызы әуежай аумағымен ғана шектелмейді. Жүк тасымалының дамуы қойма кешендеріне, көлік қызметтеріне және осы салаға қатысты өзге де кәсіп түрлеріне сұранысты арттыруы мүмкін.

Сізге қызық болуы мүмкін