Алтын бағасы тағы да тарихи деңгейлерге жақындады. 2026 жылғы 7 тамызда COMEX биржасында алтынның желтоқсандық фьючерстері шамамен 3%-ға қымбаттап, бір унциясы $4356,28-ға жетті. Осылайша бағалы металл маусымдағы ең жоғары көрсеткіштерге қайта жақындады, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Алтынның мұндай қарқынды өсуіне не себеп? Бағасы алдағы жылдары тағы көтеріле ме? Қазір бағалы металл сатып алу тиімді ме, әлде нарықтағы түзетуді күткен дұрыс па? Экономист Бауыржан Шорманов алтын нарығындағы қазіргі раллидің себептерін түсіндіріп, жетекші халықаралық инвестициялық институттардың болжамдарын талдады.
Алтын неге қымбаттап жатыр?
Экономистің айтуынша, алтын бағасының қозғалысы кездейсоқ болмайды. Оның динамикасына макроэкономикалық жағдай мен геосаяси ахуал тікелей әсер етеді.
– Бағалы металдар құнының ауытқуы ешқашан өздігінен болмайды – ол қазіргі макроэкономикалық және геосаяси жағдайға тікелей байланысты. Әлемдік қаржы жүйесіндегі алтынның іргелі рөлі – классикалық хедж, яғни нарықтық тәуекелдерден қорғайтын актив қызметін атқару, – деп түсіндіреді сарапшы.
Бауыржан Шорманов қазіргі таңда алтынға деген сұранысты үш негізгі фактор қалыптастырып отырғанын атап өтті.
Біріншісі – әлемдік нарықтардағы белгісіздік. Нарықтағы тәуекелдер күшейген сайын инвесторлар капиталының бір бөлігін дәстүрлі активтерден қауіпсіздеу саналатын алтынға ауыстырады.
Екіншісі – пайыздық мөлшерлемелер мен инфляция. АҚШ Федералдық резерв жүйесінің ақша-кредит саясатын жұмсартып, мөлшерлемелерді төмендетуі мүмкін деген күтулер алтынның капиталды сақтаудың тартымды құралы ретіндегі позициясын күшейтеді.
Үшіншісі – геосаяси фактор. Мәселен, Ормуз бұғазы маңындағы қақтығыстардың ушығуы энергия тасымалдаушылар бағасының өсуіне және инфляцияның жаңа толқынына әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайда алтынға деген қызығушылық институционалдық инвесторлар арасында ғана емес, қарапайым халық арасында да артады.
Алтын бағасы әрі қарай өсе ме?
Сарапшы алтынның келешегін бағалау үшін Goldman Sachs, J.P. Morgan, UBS және Дүниежүзілік алтын кеңесі (World Gold Council) сияқты жетекші халықаралық қаржы институттарының болжамдарына назар аударуды ұсынады.
Оның пікірінше, алтын нарығының болашағын қысқа, орта және ұзақ мерзімді үш кезеңге бөліп қарастыруға болады.
Қысқа мерзім: геосаясат пен инвесторлардың сұранысы
Қысқамерзімді перспективада алтын геосаяси шиеленістерге және алтын ETF-теріне құйылатын қаражатқа өте сезімтал болып қала береді. Goldman Sachs шолуларында, әсіресе азиялық инвесторлар тарапынан келетін капитал ағыны нарыққа айтарлықтай ықпал етуі мүмкін екені көрсетіледі.
– Бұл кезеңде құбылмалылық күшейіп, жекелеген түзетулер болуы мүмкін, алайда қорғаныс активтеріне деген сұраныс нарыққа қолдау көрсете алады, – деп түсіндіреді Бауыржан Шорманов.
Яғни алтынның қазіргі қарқыны сақталғанымен, сарапшы нарықта уақытша төмендеулер болуы мүмкін екенін жоққа шығармайды.
Орта мерзім: АҚШ ФРЖ шешімдері маңызды
Ортамерзімді перспективада негізгі назар орталық банктердің ақша-кредит саясатына аударылады. J.P. Morgan және UBS болжамдарында АҚШ Федералдық резерв жүйесінің алдағы шешімдері алтын бағасына әсер ететін маңызды факторлардың бірі ретінде қарастырылады.
– Егер АҚШ Федералдық резерв жүйесі 2026 жылдың соңына дейін пайыздық мөлшерлемелерді төмендету циклін жалғастырса, облигациялардың кірістілігі төмендеуі мүмкін. Бұл алтынның салыстырмалы тартымдылығын арттырады. Институционалдық инвесторлар үшін бұл портфельдердегі алтынның үлесін көбейтуге қосымша дәлел болуы мүмкін, – дейді экономист.
Бұл ретте алтын пайыз немесе дивиденд төлемейтін актив болғандықтан, оның тартымдылығы басқа инвестициялық құралдардың кірістілігіне де байланысты болады.
Ұзақ мерзім: орталық банктер алтын жинауды жалғастыра ма?
Ұзақмерзімді перспективада алтын бағасына әсер ететін негізгі факторлардың бірі – орталық банктердің сұранысы.
World Gold Council зерттеулеріне сәйкес, бірқатар дамушы елдердің орталық банктері халықаралық резервтерін әртараптандыру үшін алтын қорларын ұлғайтуды жалғастырып келеді.
Сарапшының айтуынша, орталық банктер тарапынан қалыптасатын тұрақты сұраныс бірнеше жылдық көкжиекте алтын бағасына қосымша іргелі қолдау көрсетуі мүмкін.
Ендеше, қазір алтын сатып алған дұрыс па?
Алтынның бағасы рекордтық деңгейлерге жақындаған кезде инвесторлар үшін ең басты сұрақ – дәл қазір нарыққа кіру қаншалықты тиімді?
Бауржан Шурмановтың пікірінше, алтынды жинақтың барлық басқа құралдарының орнына пайдалануға болмайды.
– Егер адам инвестиция салуға шешім қабылдаса – ол алтын, бағалы қағаздар немесе жылжымайтын мүлік болсын – негізгі қағида әрдайым әртараптандыру болуы тиіс. Уоррен Баффет тарихи тұрғыдан алтынға актив ретінде ұстамды көзқарас танытып келеді, өйткені сейфте жатқан алтын құймасы өздігінен ақша ағынын қалыптастырмайды және дивиденд төлемейді. Алайда жаһандық тұрақсыздық жағдайында алтын өзіндік сақтандыру құралының рөлін атқарады. Баффеттің философиясымен үндесетін басты қағида – ешқашан барлық қаражатты бір ғана құралға салмау және табиғаты мен тәуекелдерін жақсы түсінетін активтерге ғана инвестициялау, – деп атап өтті сарапшы.
Осыған сүйенсек, алтынды қысқа уақытта жоғары табыс әкелетін құрал ретінде емес, портфельді әртараптандыруға және нарықтағы тұрақсыздықтан қорғануға мүмкіндік беретін актив ретінде қарастырған жөн.
Алтын бағасының қазіргі деңгейі оның тартымдылығын көрсеткенімен, бұл нарықта тәуекел жоқ дегенді білдірмейді. Геосаяси ахуалдың өзгеруі, АҚШ ФРЖ-ның күтпеген шешімдері, доллардың нығаюы немесе инвесторлар көңіл-күйінің өзгеруі бағалы металл құнының төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Сондықтан алтын сатып алуды жоспарлаған адам үшін басты сұрақ «баға тағы өсе ме?» емес, оның жеке инвестициялық портфелінде алтынның қандай мақсат атқаратыны болуы керек.
