«Елес-оқушылар»: мемлекет неге еш жерде оқымайтын балалар үшін де ақша төлейді

Сырым Қаржас
ЖИ / ulysmedia.kz

Қазақстанда бір ғана оқушы бір мезетте он шақты жекеменшік мектептің тізімінде тұруы мүмкін және сондай әр «оқушы» үшін мемлекет әлі де қаржы аударады. Ал баланың өзі ешқайда көшпей, іс жүзінде бір ғана жерде оқиды, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.

ТОЛЫҒЫРАҚ

Бұл туралы жекеменшік мектептің негізін қалаушы Нұрмұхаммед Досыбаев Atameken арнасына берген пікірінде Жоғары аудиторлық палатаның деректеріне сүйене отырып айтты. Палата мәліметінше, ел бойынша қосарланған тіркеудің шамамен 1 300 жағдайы анықталған. Орта есеппен мемлекет бір оқушы үшін мектепке жылына 235 мың теңге төлейді. Соның салдарынан бір ғана бала үшін ақша бірден бірнеше білім беру ұйымына кетіп жатыр.

Досыбаевтың айтуынша, бұл мәселе жайдан-жай пайда болған жоқ. Соңғы жылдары Қазақстанда жекеменшік мектептер саны бірнеше есе артты. 2019 жылға дейін олардың саны шамамен 150 болса, қазір 900-ге жуықтады. Ал жекеменшік мектептерде оқитын балалардың үлесі 1%-дан 10%-ға дейін өсті. Негізгі ағым мемлекеттік мектептерден келген. Дәл осы жерде, оның пікірінше, шатасу басталады.

2019 жылдан бері барлық мемлекеттік мектеп жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесіне көшті, яғни қаражат «әр балаға» бөлінеді. Егер оқушы тіркелсе, мектеп оған бірден бүкіл оқу жылына арналған қаржыны алады. Ал кейін бала жекеменшік мектепке ауысуы мүмкін. Соның нәтижесінде ақша мемлекеттік мектепте де қалады, әрі қосымша жекеменшік мектепке де кетеді.

Оқу жылы басталып, қаржы аударылып қойған соң, ата-аналар шешімін өзгертіп, баласын жекеменшік мектепке ауыстырады. Формалды түрде оқушы енді басқа жерде оқиды, бірақ жүйеде ол әлі де бұрынғы мектебінде тіркеліп тұруы мүмкін. Досыбаевтың айтуынша, бір жерде белгі алынбай қалған, бір жерде ауыстыру кеш рәсімделген – сөйтіп бір оқушы бірден бірнеше мектепте «оқып жүргендей» болып шығады.

БҰҒАН ДЕЙІН

Еске салайық, бұған дейін мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов жеке мектептердегі алаяқтықты азайту керегін айтқан болатын.