Қазақстандықтардың жартысына жуығы үкіметке сенбейді және билік елдегі экономикалық мәселелерді шеше алмай отыр деп есептейді, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Тоңазытқыш пен теледидар текетіресі
Demoscope жобасы 2025 жылы Қазақстан тұрғындары арасында жүргізілген үш сауалнаманың қорытындысын жариялады. Зерттеу нәтижесіне сәйкес, жоғары инфляция қазақстандықтардың қалтасына айтарлықтай салмақ түсіріп, халықтың билікке деген сенімінің төмендеуіне алып келген.
Сауалнамаға қатысқандардың шамамен 82 пайызы 2025 жылы азық-түлік пен бірінші қажеттіліктегі тауарлар бағасының қымбаттағанын айтқан. Жыл басында шығындарының едәуір артқанын көрсеткендер саны көбірек болған — үш сауалнаманың ішіндегі ең жоғары көрсеткіш 68,6 пайызға жеткен. Ал респонденттердің небәрі 11 пайызы ғана 2025 жылы шығындары өзгермегенін мәлімдеген.
— Негізгі факторлар — жоғары инфляция мен ұлттық валютаның әлсіреуі. Бұл жағдайлар халықтың сатып алу қабілетіне қысымын жалғастырды, — деп атап өтті Demoscope сарапшылары.
Көңіл құлазытқан болжамдар
Зерттеу авторлары қазақстандықтардан наурыз, тамыз және қараша айларында келесі жылға арналған қаржылық перспективаларын қалай бағалайтынын да сұраған. Нәтижесінде сауалнамаға қатысқандардың 51,5 пайызы өздерінің қаржылық тұрақтылығына сенімсіз екенін білдірген.
Ең жоғары пессимистік көңіл күй 2025 жылдың наурыз айында тіркелген. Кейін көрсеткіштер біршама жақсарғанымен, жыл соңына қарай халық арасындағы алаңдаушылық қайта күшейген.
— Қараша айындағы сауалнама азаматтардың қаржылық мазасыздығының қайта артқанын көрсетті: респонденттердің 20,2 пайызы өздерінің экономикалық тұрақтылығына «көбіне сенімсіз» екенін айтса, 25,2 пайызы «мүлде сенімсіз» екенін жеткізді, — дейді зерттеу авторлары.
Үкіметке «екі»
Ең бастысы — қазақстандықтардың экономикалық пессимизмі саяси бағалауға да әсер еткен. Халықтың едәуір бөлігі үкімет нақты әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуде дәрменсіз деп санайды.
Наурыз айындағы сауалнамада респонденттердің шамамен үштен екісі үкімет «мүлде жұмысын атқара алмай отыр» немесе «көбіне атқара алмай отыр» деген жауап берген. Қарашаға қарай қоғамдық наразылық сәл бәсеңдеген. Бұған жанармай бағасы мен тарифтердің уақытша тоқтатылуы әсер етуі мүмкін.
Дегенмен жыл соңында үкімет жұмысына теріс баға бергендердің үлесі 46,9 пайыз болған.
— Қазіргі экономикалық дағдарыс қазақстандықтардың қаржылық жағдайын одан әрі ушықтырып, үкіметке деген сенімнің төмендеуіне ықпал етуде. ҚҚС мөлшерлемесінің 12 пайыздан 16 пайызға көтерілуі және 2026 жылы жоспарланған өзге де салық өзгерістері үй шаруашылықтарына түсетін экономикалық жүктемені арттыра түспек.
Demoscope 2025 жылдың соңында жүргізген тағы бір сауалнамаға сәйкес, қазақстандықтардың басым бөлігі — 61,4 пайызы — салықтың өсуі бағаның сөзсіз қымбаттауына әкеліп, өмір сапасына кері әсер етеді деп есептейді, — деп қорытындылады зерттеу авторлары.