АҚШ Иранның ядролық нысандарында сақталған байытылған уран қорын қолға түсіруге бағытталған ауқымды әскери операция жүргізу мүмкіндігін қарастырып жатыр. New York Post басылымының айтуынша, сарапшылар мұндай қадам қазіргі заманағы ең күрделі операциялардың біріне айналуы мүмкін екенін айтты, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Мән-жай
Басылым дерегіне сүйенсек, Иранның ядролық бағдарламасына қатысты мәселені дипломатиялық жолмен шешу мүмкін болмаған жағдайда, АҚШ арнайы күштерін іске қосуы ықтимал.
Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығы директорының орынбасары Джозеф Роджерс әскери сценарийдің жүзеге асу ықтималдығы жоғары екенін мәлімдеді.
«Ирандағы ядролық материалды жоюдың ең ықтимал жолы – әскери операция деп ойлаймын. Өйткені келіссөздер тым баяу жүріп жатыр», – деді ол.
Мыңдаған әскери қызметкер тартылуы мүмкін
Әскери жоспарлаудан хабары бар дереккөздердің айтуынша, операцияға бірнеше мың сарбаз қатысуы мүмкін. Олардың міндетіне ядролық нысандарды бақылауға алу, ықтимал тұзақтар мен жарылғыш құрылғыларды залалсыздандыру, аумақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ядролық материалдарды алып шығатын қорғалған бағыттар әзірлеу кіреді.
Осыдан кейін арнайы жасақтың шағын тобы байытылған уран қорын нысандардан алып шығуға тиіс. Дереккөз бұл кезеңді «аса қауіпті» деп бағалаған.
Джозеф Роджерстің сөзінше, бұл «тарихтағы ең күрделі операциялардың бірі, тіпті ең күрделісі болуы мүмкін».
Қандай бөлімшелер қатысуы ықтимал?
The High Side басылымы операцияға SEAL Team 6 арнайы жасағы, АҚШ армиясының рейнджерлерден құралған 2-батальоны және қару-жарақ пен оқ-дәріге жауапты 21-рота тартылуы мүмкін екенін жазады.
Соңғы бөлімше Фордо мен Исфахандағы нысандардан байытылған уранды тасымалдаумен айналысуы ықтимал.
МАГАТЭ мәліметінше, 2025 жылы Иранның иелігінде 20 мың фунттан астам, яғни шамамен 9 тонна байытылған уран болған.
Иран ядролық нысандарын күшейтіп жатыр
Сарапшылардың айтуынша, мұндай операцияны жүзеге асыру үшін АҚШ ядролық нысандар маңындағы аумақты толық бақылауға алып, әскерилерді қауіпсіз әкету үшін әуе кеңістігінде де басымдыққа ие болуы керек.
АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің бұрынғы қызметкері Ричард Голдберг Иранның ядролық нысандарын қорғауды күшейтіп жатқанын айтты.
«Исфахандағы нысан қосымша бекітіліп, түрлі тұзақтар орнатылып, аумақтың айналасына күзет күштері орналастырылып жатқаны туралы ақпарат бар», – деді ол.
CNN дерегінше, Исфахандағы кешеннің жерасты туннельдеріне шабуыл болған жағдайда іске қосылатын миналар мен жарылғыш құрылғылар қойылған.
Тағы бір ықтимал нысан
Операция жүргізілуі мүмкін тағы бір нысан ретінде Пикакс тауы аталып отыр. Қолда бар мәлімет бойынша, кейінгі апталарда Натанздағы уран байыту кәсіпорнынан жүздеген центрифуга осы аумаққа көшірілген болуы мүмкін.
Ричард Голдбергтің айтуынша, егер бұл нысанға арнайы операция жүргізу қажет болса, демек оны қарапайым әуе соққыларымен жою мүмкін емес.
Мұндай жағдайда әскерилер кешеннің ішіне кіріп, жарылғыш заттар орнатып, кейін жедел түрде аумақтан шығуға тиіс.
«Бұл Мадуро режиміне қарсы операцияға ұқсауы мүмкін. Арнайы күштер нысанға кіріп, жарылғыш заттарды орналастырып, тез арада шегінеді», – деді Голдберг.