Қазақстанда әскери қылмыстар саны өсіп келеді. Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар-тамыз айларында елде 261 әскери қылмыс тіркелген. Бұл былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда 1,5 есе көп, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Толығырақ
Finprom сарапшыларының мәліметінше, 2023 жылдан бері бұл көрсеткіш тұрақты түрде өсіп келеді. 2026 жылдың сегіз айында тіркелген әскери қылмыстар саны 2020 жылдан бергі ең жоғары көрсеткішке жеткен. Тіпті бұл сан кейбір толық жылдардағы көрсеткіштен де көп.
Қаңтар-шілде айларында әскери қызмет өткеру тәртібін бұзу, яғни жарғылық емес қарым-қатынас фактілері 37% өсіп, 74-ке жеткен. Бұл айына орта есеппен кемінде 10 қылмыстық істен келеді.
Билікті асыра пайдалану фактілері де шамамен 80%-ға көбейген — 49-дан 88-ге дейін. Сонымен қатар қызметке салғырт қараудың 16 фактісі, ішкі қызмет атқару немесе патрульдеу ережелерін бұзудың сегіз жағдайы, билікті теріс пайдаланудың бес фактісі және биліктің әрекетсіздігінің екі дерегі тіркелген.
363 адам зардап шекті
2026 жылдың қаңтар-тамыз айларында әскери қылмыстардан 363 адам зардап шеккен. Бұл – 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,5 есе көп және 2020 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Әсіресе, 20 жасқа толмаған жастар арасында зардап шеккендер саны айтарлықтай өскен. 2020 жылы олардың саны 42 адам болса, 2026 жылдың сегіз айында бұл көрсеткіш 256 адамға жеткен. Бұл – барлық жәбірленушілердің 70,5%-ы.
Бұл ретте ресми статистика қылмыс салдарынан қаза тапқан жәбірленушілердің санын емес, өлімге әкеп соққан қылмыстардың санын көрсетеді. 2026 жылдың сегіз айында осындай сегіз өлім фактісі тіркелген. Каспийдегі қайғылы оқиғаны есепке алғанда, бұл көрсеткіш тоғызға жетеді.
Әскерде суицид жағдайлары да тіркеліп жатыр
2026 жылдың алғашқы жеті айында алты әскери қызметші өз-өзіне қол жұмсаған. Олардың үшеуі келісімшарт бойынша, үшеуі мерзімді әскери қызметте болған. Алты жағдайдың барлығында ресми себептер анықталмаған.
Тағы үш әскери қызметші өз-өзіне қол жұмсауға әрекет жасаған. Көрсетілген себептердің қатарында жалғыздық, ауыр материалдық жағдай және отбасылық жанжал аталған.
Каспийдегі қайғылы оқиға бетбұрыс кезеңіне айналды
24 қыркүйекте Маңғыстау облысында өткен оқу-жаттығу кезінде 14 әскери қызметші қаза тапты. Олардың 12-сі мерзімді әскери қызметшілер болған.
Қайғылы оқиғадан кейін Қорғаныс министрі Дәурен Қосанов қызметінен кетті. Оның орнына Айдос Мырзахметов тағайындалды.