Жаңа магистральдар мен балама бағыттар: Шымкенттің көлік жүйесі жаңғыруда

ЖИ/Ulysmedia.kz

Шымкент халқының өсуі, жаңа шағынаудандардың кеңеюі және автокөлік санының артуы қаладағы жол инфрақұрылымына түсетін салмақты күшейтіп отыр. Осыған байланысты мегаполисте жол желісін кеңейту, транзиттік бағыттарды қала сыртына шығару, кептелісті азайту және жаяу жүргіншілер қауіпсіздігін арттыруға бағытталған бірқатар жоба қолға алынған. Қазір қалада ірі магистральдар қайта жаңғыртылып, жаңа жолдар мен жолайрықтар салынып жатыр. Сонымен бірге шалғай аудандардағы көшелерді асфальттау және көше жарығын орнату жұмыстары да жалғасуда.

Қаланың жол қоры қанша

Бүгінде Шымкенттің жалпы жол қоры 3 846,7 шақырымды құрайды. Оның 3 566,7 шақырымы асфальтобетонмен жабылған. Ал 249 шақырым жолға шағылтас төселсе, 31 шақырымы топырақ күйінде қалып отыр.

Жол желісін дамыту жұмыстары бірнеше бағытта қатар жүргізілуде. Қалада жалпы ұзындығы 42,4 шақырым болатын 19 ірі жоба іске асырылып жатыр. Олардың қатарында Д. Қонаев даңғылының жалғасын салу, А-2 автомобиль жолын қайта жаңғырту және қаланың әр бөлігін байланыстыратын балама бағыттар қалыптастыру бар.

Бұл жобалардың маңызы тек жолдың өткізу қабілетін арттырумен шектелмейді. Олар жаңа тұрғын аудандардың көлік қатынасын жақсартып, өндірістік және логистикалық нысандарға жетуді жеңілдетуге бағытталған.

Қонаев даңғылы мен А-2: негізгі магистральдар қалай жаңғырады

Қаладағы ірі инфрақұрылымдық жобалардың бірі – Д.Қонаев даңғылының жалғасын салу. Ұзындығы 16,3 шақырым болатын жоба бірнеше кезеңге бөлінген. Қазір бесінші кезеңнің құрылысы жүргізіліп жатыр. Жаңа магистраль қаланың орталық бөлігін жаңа тұрғын аумақтармен байланыстырып, көлік қозғалысына қосымша мүмкіндік беруге тиіс.

Екінші маңызды жоба – А-2 автомобиль жолын қайта жаңғырту. Жалпы ұзындығы 31 шақырым болатын жол құрылысы сегіз кезеңнен тұрады. Оның алғашқы төрт кезеңі аяқталған, ал бесінші және сегізінші кезеңдер аралығындағы жұмыстар жалғасып жатыр. Жыл соңына дейін алтыншы, жетінші және сегізінші кезеңдерді аяқтап, пайдалануға беру жоспарланған.

А-2 жолын жаңғырту транзиттік көлік ағынын тиімді бөлуге және қаладағы индустриялық аймақтардың қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл бағыттың маңызы Шымкенттің халықаралық көлік дәліздерімен байланысына да қатысты.

Транзиттік көлікті қала сыртына шығаратын айналма жол

Шымкент үшін маңызды жобалардың бірі – жаңа айналма жол құрылысы. Оның құрылысы биылғы қыркүйек айының соңында басталып, нысанның іргетасына капсула салу рәсімі өткен.

Мегаполис Қытай мен Орталық Азия елдерін, сондай-ақ «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дәлізін байланыстыратын маңызды бағыттардың тоғысында орналасқан. Алайда қаланы толық айналып өтетін жол болмағандықтан, транзиттік жүк көліктерінің бір бөлігі қала ішіндегі көшелермен жүруге мәжбүр еді. Жаңа айналма жол осы мәселені шешуге бағытталған: транзиттік көліктер қалаға кірмей-ақ, өз бағытымен қозғала алады.

Бұл қала көшелеріндегі көлік жүктемесін азайтып қана қоймай, оңтүстік өңірдің логистикалық мүмкіндіктерін кеңейтуге де ықпал етпек. Жол бойында логистикалық және өндірістік алаңдар, қоймалар, терминалдар мен сервистік нысандар ашуға жағдай жасалады. Жоба «ШИХО» халықаралық логистикалық және трансшекаралық орталықтың дамуымен де байланысты.

Құрылысты BI Engineering & Construction құрамына кіретін «Қазақдорстрой» және «АБК-Автодор» компанияларының консорциумы жүзеге асырып жатыр. Жоба EPC-шарты бойынша орындалуда. Яғни мердігер жобалаудан бастап, материалдар мен жабдықтарды сатып алуға, құрылыс жүргізуге және дайын нысанды тапсырыс берушіге өткізуге дейінгі жұмыстарға жауап береді.

Жобаның экономикалық әсері құрылыс кезеңінің өзінде байқала бастаған. Құрылыс материалдарына, техника мен көлік қызметтеріне сұраныс артып, инженерлік-техникалық және жұмысшы мамандарды жұмыспен қамтуға мүмкіндік туып отыр. Ал жол пайдалануға берілгеннен кейін логистика, сауда, өндіріс және жол бойындағы қызмет көрсету салаларына жаңа серпін беру көзделген.

Жолайрықтар мен теміржол өткелдері: кептеліске қарсы шешімдер

Қала ішіндегі көлік қозғалысын реттеу үшін жолайрықтар мен теміржол өткелдерін салуға да басымдық беріліп отыр. Соңғы үш жылда Шымкентте екі ірі жолайрық пайдалануға берілген. Сонымен қатар Момынов көшесіндегі теміржол өткелі іске қосылды.

Бір ай бұрын Бәйдібек би даңғылы мен Төлеметов көшесінің қиылысындағы жаңа жолайрықта көлік қозғалысы ашылды. Құрылысы өткен жылдың соңында басталған нысанның негізгі бөлігі аяқталып, эстакада арқылы көлік жүруге мүмкіндік берілді. Жол белгілері мен таңбалары да салынған.

Дегенмен нысандағы жұмыстар толық біткен жоқ. Қазір жолайрықтың төменгі деңгейіндегі айналма қозғалысты, оңға бұрылатын өткел тармақтарын және жерасты жаяу жүргіншілер өткелдерін абаттандыру жұмыстары жалғасып жатыр. Іргелес аумақты қоса алғанда, барлық жұмысты жыл соңына дейін аяқтау көзделген.

Бұл жолайрық қаланың көлік қозғалысы тығыз учаскелерінің біріндегі жүктемені азайтуға бағытталған. Әсіресе Бәйдібек би даңғылы бойындағы көлік ағынын реттеп, жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерге қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді.

Көшелер кеңейіп, балама бағыттар пайда болуда

Негізгі магистральдармен қатар, қала ішіндегі көлік байланысын жақсарту үшін бірқатар көшеде реконструкция және құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Олардың қатарында Алтынсарин, Қазиев, Ақсүмбе және Шұбаркөл көшелері бар. Сондай-ақ Алатау батыр мен Абылай хан көшелерін өзара жалғау, Момынов және Тіленшин көшелерінде теміржол өткелдерін салу қарастырылған.

Бірқатар көше қайта жаңғыртылып, қозғалыс жолағы көбейтілді. Мәселен, Абырай Алтынсарин көшесін Мұстафа Шоқай көшесінен Тұран шағынауданына дейін реконструкциялау аяқталып, нысан пайдалануға берілді. Ұзындығы екі шақырым болатын учаске бұрын екі жолақты болса, қазір төрт жолақты қозғалысқа бейімделген. Бұл қаланың осы бөлігіндегі көлік қатынасын жеңілдетуге бағытталған.

Шұбаркөл көшесінде де жөндеу жұмыстарының негізгі кезеңі аяқталған. Ұзындығы бір шақырымға жуық учаске төрт жолақты қозғалысқа арналған. Қазір жолдың жоғарғы қабатына асфальт төсеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Бұдан бөлек, пайдалануға берілген нысандар қатарында Асар шағынауданынан Shymcity бағытына тартылған жаңа жол, Жандосов көшесінің жалғасы және Қызылсай шағынауданына кіреберіс жолдар бар. Мұндай жобалар қаланың әр бөлігін өзара байланыстырып, негізгі көшелерге түсетін салмақты біршама бөлуге мүмкіндік береді.

Жаяу жүргіншілер қауіпсіздігі: тротуарлар мен жарықтандырылған өткелдер

Жол инфрақұрылымын жаңғыртуда көлік қозғалысымен қатар, жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігіне де көңіл бөлініп отыр. Осы мақсатта қаладағы 201 жаяу жүргінші өткелі жарықтандырылып, 64 өткелге батырмалы бағдаршам орнатылған. Тағы 27 өткелде белсенді жаяу жүргінші жүйесі енгізілді.

Сонымен бірге 1 000 шақырым жол таңбасы жаңартылып, үш шақырым шу жолағы салынған. Қалада 80 шақырым тротуар төселіп, 310 жол құдығы ауыстырылды.

Бұл жұмыстар жаяу жүргіншілерге арналған инфрақұрылымды жақсартып қана қоймай, жол-көлік оқиғаларының алдын алуға да бағытталған. Әсіресе қозғалыс қарқыны жоғары көшелер мен тұрғын аудандардағы өткелдердің жарықтандырылуы кешкі уақытта қауіпсіз қатынауға мүмкіндік береді.

Қаладағы сыртқы жарықтандыру жүйесін кеңейту де биылғы негізгі міндеттердің бірі ретінде белгіленген. Бүгінде Шымкенттегі 2 291 көшенің 1 985-іне жарық шамдары орнатылған. Қалған 306 көшені жыл соңына дейін жарықтандыру жоспарланып отыр. Жоспар толық орындалса, қала көшелері 100 пайыз жарықпен қамтылмақ.

Көше жарығының маңызы тек түнгі уақытта тұрғындардың жүріп-тұруын жеңілдетумен шектелмейді. Ол жүргізушілердің жолды жақсы көруіне, жаяу жүргіншілерді дер кезінде байқауына және жалпы жол қауіпсіздігінің артуына ықпал етеді.

Бағдаршамдар да жаңғыртылып жатыр

Шымкентте көлік қозғалысын тиімді ұйымдастыру үшін интеллектуалды көлік жүйесі (ITS) енгізілуде. Бұл жүйе бағдаршамдардың жұмысын реттеп, жолдағы көлік ағынын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Қазір қаладағы 85 бағдаршам ITS жүйесіне қосылған. Бұдан бөлек, 31 жаңа бағдаршам нысаны орнатылған. Жалпы саны 390 бағдаршамның 331-і интеллектуалды жүйе арқылы жұмыс істейді.

2024–2025 жылдары Тұран, Таңбалытас, Кенжарық және басқа да маңызды қиылыстарда оңға бұрылуға арналған қосымша жолақтар салынды. Сондай-ақ бес негізгі көшеде қосымша қозғалыс жолақтары ұйымдастырылды.

Мұндай шешімдер көлік ағыны жиі шоғырланатын қиылыстардағы кептелісті азайтып, жүргізушілердің уақытын үнемдеуге бағытталған.

Сізге қызық болуы мүмкін