Қазақстандықтар бағаның қымбаттауын есептеп, өңірлер жолдың нашарлығы, мектеп пен аурухананың жетіспеуі туралы айтып жатқан тұста, үкімет шенеуніктерге сыйақы төлеу қағидаларын жаңартты, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Енді мемлекеттік қызметшілерге бюджеттен қосымша ақы алу әлдеқайда оңайлай түсті. Бұл 2026 жылғы 29 қаңтарда қабылданған №54 үкімет қаулысымен бекітілген.
Кімге, қанша екенін басшы шешеді
Құжат 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді және 2001 жылдан бері қолданылып келген ережелердің орнын басты. Негізгі жаңалық — сыйақы, үстемеақы және материалдық көмектің бәрі толықтай басшылықтың шешіміне тәуелді. Министрлер, әкімдер мен мемлекеттік органдардың басшылары төлемдерді бекітіп қана қоймай, кімге, не үшін және қанша төленетінін өздері ішкі нұсқаулық арқылы айқындайды. Яғни бюджет қаржысын бөлу іс жүзінде «қолмен басқару» режиміне көшкен.
Қатты тырыссаң сыйақы алуға себеп табылады
Сыйақы беруге негіз болатын себептердің тізімі барынша кеңейтілген. Олардың қатарында:
«қызметтік міндеттерді үлгілі орындау»;
«мінсіз мемлекеттік қызмет»;
шұғыл әрі күрделі тапсырмаларды орындау;
президент пен үкімет тапсырмаларын жүзеге асыру;
заң жобаларын әзірлеуге қатысу (міндетіне кірмесе де);
нақты түсіндірмесіз көрсетілген «өзге де жетістіктер»;
жылдық тиімділік бағасы бар.
Сонымен қатар, құжатта мерекелер мен мерейтойлар қарсаңында да сыйақы төлеуге болатыны жеке атап көрсетілген.
Қаражат қайдан төленеді?
Сыйақылар бюджет үнемі есебінен төленеді. Яғни іссапар, жалдау ақысы, байланыс, коммуналдық қызметтер мен көлікке жұмсалмай қалған қаражат пайдаланылмақ. Жыл бойы осы үнемнің 30 пайызына дейін сыйақыға бағыттауға рұқсат етіледі, ал желтоқсан айында қалған қаржының барлығын бөлуге болады. Қарапайым тілмен айтқанда, ағымдағы шығындардан артылған қаржының бәрін шенеуніктердің сыйақысы мен үстемеақысына жұмсауға мүмкіндік берілген.
Шенеуніктердің табысы арта ма?
Құжатта табысты тікелей өсіру туралы нақты уәде жоқ. Алайда іс жүзінде:
сыйақы алуға негіз көбейді;
талаптар жұмсарды;
бақылау ішкі деңгейде қалды;
төлем көзі — мемлекеттік бюджет.
Бұл мемлекеттік қызметшілердің қосымша табыс алу мүмкіндігін айтарлықтай арттырады.
Көзге “ұрып тұрған” контраст
Инфляция, бюджет тапшылығы туралы әңгімелер мен әлеуметтік салалардағы созылмалы мәселелер — жол, мектеп, медицина — аясында мемлекет шенеуніктерге арналған сыйақы жүйесін барынша икемді әрі мүмкіндігі мол етіп отыр. Қаулы күшіне енді.