Бүгінде әлемде әрбір алтыншы баланың мектепке баруға мүмкіндігі жоқ. Мұндай деректерді ЮНЕСКО білім беру саласының жай-күйіне арналған жаңа жаһандық баяндамасында келтірген, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
ТОЛЫҒЫРАҚ
Ұйымның бағалауынша, 2024 жылы әлем бойынша шамамен 273 миллион бала мен жасөспірім білім беру жүйесімен қамтылмаған. Мұндай балалардың саны қатарынан жетінші жыл өсіп келеді. ЮНЕСКО мәліметінше, жасөспірімдердің тек үштен екеуі ғана толық орта білімді аяқтайды. Негізгі себептер ретінде халық санының артуы, экономикалық дағдарыстар және білім беру саласына бөлінетін қаржының қысқаруы аталады.
ҚАҚТЫҒЫС АЙМАҚТАРЫ
Қарулы қақтығыстар жүріп жатқан өңірлерде жағдай әсіресе күрделі. Ондай жерлерде мектептер жиі жабылады, ал миллиондаған бала білім алу мүмкіндігінен айырылады. Бұған қоса, мәселенің нақты ауқымы бұдан да үлкен болуы мүмкін, себебі қақтығыс аймақтарынан алынған деректер көбіне ресми статистикаға енгізілмейді. Білім алуға қолжетімділік тұрғысынан күрделі ахуал Таяу Шығыста да байқалады. Аймақтағы тұрақсыздық салдарынан көптеген оқу орны жабылып, балалардың білім деңгейі айтарлықтай төмендеп қалу қаупі бар.
ОҢ ӨЗГЕРІСТЕР
Сонымен қатар, баяндамада оң өзгерістер туралы да айтылады. Соңғы жылдары бірқатар елде мектепке бармайтын балалар саны едәуір азайған. Мәселен, Мадагаскар, Того, Марокко, Вьетнам, Грузия және Түркия айтарлықтай ілгерілеу көрсеткен. Кейбір мемлекеттерде мектепке дейінгі білім беру белсенді дамып келеді. Әзербайжанда бірнеше жыл ішінде балабақшаға баратын балалардың үлесі 25 пайыздан 92 пайызға дейін өскен. Ұқсас жағдай Өзбекстанда да байқалады: онда жеті жыл ішінде мектепке дейінгі біліммен қамту көрсеткіші шамамен үш есеге артқан. Жалпы алғанда, 2000 жылдан бері әлемде білімге қолжетімділік кеңейген. Бастауыш және орта білім алатын балалар саны шамамен 30 пайызға өскен. Балабақшадағы балалар саны 45 пайызға артса, орта білімнен кейінгі оқу орындарындағы студенттер саны 160 пайыздан астам көбейген. ЮНЕСКО сондай-ақ білім беру саласындағы гендерлік алшақтықтың біртіндеп қысқарып келе жатқанын атап өтеді. Қазіргі таңда ұлдар мен қыздардың мектепке қолжетімділігі шамамен тең деңгейде.