Қазақстанда күнделікті тұрмысқа қажетті заттар мен байланыс қызметтерінің құны өсті, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Қай өнім арзандады, қайсы қымбаттады
Ұлттық статистика бюросының ресми деректеріне сәйкес, сәуір айында азық-түлік нарығындағы жағдай біркелкі болмаған. Сатып алушыларды банан мен апельсин бағасының 3%-ға арзандауы қуантты. Есесіне жүзім бағасы бірден 6%-ға қымбаттады. Сонымен қатар сары май, картоп және сүзбе бағасы да өсті.
Бұл өзгерістер қалтаға салмақ түсірмей қоймайды. Өйткені бүгінде орташа қазақстандық отбасының шығынының 41%-дан астамы азық-түлікке жұмсалады.
Азық-түлік емес тауарлар құны да өсті
Азық-түлік емес тауарлар сегментінде де бағаның өсуі байқалады. Сәуірде теледидарлар мен кір жуғыш машиналар сәл арзандағанымен, күнделікті тұрмысқа қажет ұсақ-түйекке кететін шығын артып келеді.
Ең үлкен өсім — үтіктердің бір жылда 20%-ға қымбаттауы. Сондай-ақ қол сағаттары, құрылыс цементі және жеке гигиена тауарлары да қымбаттаған.
Тіпті тіс пастасы, дастархан және ас үй пышақтары сияқты қарапайым заттардың өзі бір жыл ішінде едәуір қымбаттап, шаруашылық дүкеніне баруды бюджет үшін елеулі шығынға айналдырып отыр.
Байланыс бағасы
Ақылы қызметтер саласы да қазақстандықтардың қалтасына едәуір салмақ түсіреді. Соңғы бір жылда заңгерлік қызметтер 10%-ға қымбаттаса, байланыс қызметтеріне төлемдер 3,2%-ға артқан.
Сондай-ақ, 2026 жылдың сәуірінде косметологтар мен клининг компаниялары қызметінің бағасы да өскені белгілі болды.
Жалпы алғанда, жылдық инфляция 10,6%-ға дейін баяулағанымен, негізгі тауарлар мен қызметтердің қымбаттауы аясында бұл көрсеткіш көпшілік үшін құрғақ сан күйінде қалып отыр.
Үнем режимі
Айта кетейік, бұдан бұрын Halyk Finance сарапшыларының шолуында 2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандықтардың нақты табысы 1,7%-ға төмендегені айтылған. Әлеуетті экономикалық өсім туралы жиі айтылғанымен, ол халықтың әл-ауқатын арттырмаған. Сарапшылар мұны өсімнің едәуір бөлігі мұнай кірістеріне сүйенуімен байланыстырады. Ал ол табыс барлық тұрғындарға бірдей жетпейді. Сонымен қатар экономикалық өсім табыс деңгейінің артуына бірден әсер етпейді, оған уақыт керек.
Табыстың азаюы тұтыну әдеттерін де өзгерткен. Нәтижесінде азық-түлікке кететін шығын үлесі артса, киім-кешек, тұрмыстық техника және басқа да күнделікті қажеттілігі төмен тауарларға жұмсалатын қаржы қысқарған. Яғни көптеген отбасы үнемдеу тәртібіне көшіп, қосымша шығындарды азайтуға мәжбүр болған.
Табыстың азаюын әлеуметтік төлемдер, зейнетақы мен шәкіртақы арқылы өтеу де толық нәтиже бермеген. Әлеуметтік төлемдер жыл ішінде 3,1%-ға, ал зейнетақы 6,4%-ға артқанымен, нақты құн тұрғысынан жәрдемақылар 11,7%-ға төмендеген.
Сонымен қатар, елдегі шығындардың 6,5%-ы несиелерді өтеуге жұмсалады. Бұл көрсеткіш аса жоғары болмаса да, мәселе несие құрылымында болып отыр. Қазақстанда көптеген отбасы жоғары пайызбен тұтынушылық несие алады.
Дамыған елдерде қарызды өтеуге кететін шығын үлесі жоғары болғанымен, ол көбіне ипотекаға байланысты және ол елдерде азық-түлікке жұмсалатын шығын әлдеқайда төмен.