АҚШ-та жоғалып кеткен Әсет Құралбайдың оқиғасы қайғылы жағдаймен аяқталды. Полиция мен жақындары оның қаза тапқанын растады. Ulysmedia.kz оның өмірінің қалай үзілгенін, оқиғаның хронологиясын, дәлелдер мен күмәнді жайттарды және қылмыстық жағдай контекстін зерттеп, қайта қалпына келтіруге тырысты.
Америкада өткен төрт жыл және марқұмның тұрған жері
Белгілі болғандай, Әсет Құралбай АҚШ-қа шаммен төрт жыл бұрын барған. Ол Иллинойс штатында тұрақтап, Amazon компаниясының жеткізу қызметінде жұмыс істеген.
Алайда оның соңғы тұрған жері Иллинойстыэбілетін адамдарды таң қалдырған. Әсет Чикаго қаласының маңындағы Форд-Хайтс (Ford Heights) атты елді мекенге қоныстанған. Болжам бойынша, ол 1324 Park Avenue, Ford Heights мекенжайында тұрған.
Журналистер бұл жерге барып, жағдайды видеоға түсірген. АҚШ-тағы қылмыс деңгейін бағалайтын CrimeGrade.org деректеріне сәйкес Ford Heights аймағы қауіпсіздік рейтингі ең төмен «F» санатына жатады. Аталған рейтингке сәйкес, бұл аймақта зорлық-зомбылық пен мүліктік қылмыстар деңгейі өте жоғары деп сипатталған.
Видеода Park Avenue көшесі әдеттегі америкалық бұзақылар тұратын аудан ретінде көрінеді, тротуарлары сынған, жол жиегін шөп басқан, жартылай қаңырап қалған бір қабатты үйлер орналасқан.
Біз Google карталары арқылы ақпаратты тексеріп, әлеуметтік желілерде айтылған дерек бойынша Әсет Құралбай тұрған деп көрсетілген 1324 нөмірлі үйді түсіріп алдық. Бұл қарапайым шағын үй, оның кіреберіс есігінде металл тор орнатылған. Мұндай қорғаныс элементтері қылмыс деңгейі жоғары аймақтарда жиі кездеседі.
Неліктен жағдайы жақсы қазақстандық жігіт осындай жерге тап болды? Бұл сұрақтың жауабы әлеуметтік желілердегі орыс тілді қауымдастықтың пікірлерінен табылған.
Әлеуметтік желідегі пікірлерден (орфографиясы сақталған):
«Мен ол жерде тұрғанмын… Антоннан бөлме жалдап жүрдім… өте қауіпті аудан, менде де сол жерде көршілермен дау-жанжал болды, төмендегі үйде (ондағы көшеде бар болғаны бірнеше үй ғана бар). Мүмкін ол мен тұрған сол бөлмеде тұрған шығар…» (пайдаланушы alex_taid).
Пікірлерге қарағанда, бұл үй мигранттар арасында өте арзан бағаға «өз адамдарынан» жалға алуға болатын орын ретінде белгілі болуы мүмкін. ТМД елдерінен келген жастар көбіне үнемдеу мақсатында осындай жерлерде тұрады, бірақ кейде қылмыстық ортаға тап болатынын толық түсінбей қалады.
«Форд-Хайтс (Иллинойс) – жайсыз аудан, мен ол жерде бірнеше жыл жұмыс істедім, қара нәсілділер көп тұратын аймақ. Мүмкін ол қолайсыз ортаға түсіп қалған шығар…» (көзкөргендер пікірінен).
Соңғы күндері қалай өтті
Жақындары мен оны соңғы күндері көрген адамдардың айтуынша, Әсет Құралбай соңғы уақытта қатты өзгерген. Ол тұйықталып, сыртқы ортамен байланысын азайтқан, күн тәртібі бұзылып, түнде ұйықтамай, күндіз ұйықтайтын жағдайға түскен.
Чикагоға қатысты пабликтерде бастапқыда жігіт түн ішінде үйдің төбесінде отырған деген қауесет тараған. Алайда Әсетті жеке таныған адамдар бұл деректі жоққа шығарды.
«Ол шатырда отырған жоқ, кіреберіс баспалдағында отырған. Мен оны жеке танимын», – деп жазды әлеуметтік желідегі таныстары.
Біз түсірген видеода 1324 Park Avenue мекенжайындағы үйдің жасыл түсті бетон кіреберісінің баспалдақтары анық көрінеді.
Жоғалып кету және бөлмеден табылған хат
Әсет Құралбай соңғы рет 2026 жылғы 2 маусымда байланысқа шыққан. Ол сол күні үлкен ағасымен телефон арқылы сөйлескен. Осыдан кейін байланыс үзілген.
Бастапқыда отбасы қатты алаңдамаған, себебі Әсет бұрын да кейде бірнеше күнге телефонын өшіріп, жалғыз қалуды әдетке айналдырған. Алайда бесінші күнге дейін байланыс болмаған соң жақындары күдіктене бастаған.
7 маусым күні оның телефоны мүлде өшіп қалған. Сол кезде отбасы Чикагода тұратын таныстарынан барып, тұрған жерін тексеруді өтінген.
Таныстары бөлмеге кіргенде, жағдай дереу төтенше оқиға ретінде бағаланған. Себебі Әсет үйінде барлық құжаттары мен банк карталарын қалдырып кеткен.
Ең үрейлі дерек — ол жоғалар алдында жазған қоштасу хаты болған. Хатта 24 жастағы жігіт өзіне бірдеңе болса, жеке заттары мен құжаттарын кімге беру керектігін жазып қалдырған.
Хатты және карталарын қалдырғаннан кейін Әсет Құралбай өз көлігіне отырып, Toyota Camry (мемлекеттік нөмірі DP 86722) көлігімен белгісіз бағытқа кетіп қалған.
Әсет Құралбай жоғалғаннан кейін отбасы бірден АҚШ полициясына арыз берген. Құқық қорғау органдары 1324 Park Avenue мекенжайына барып, оның бөлмесінен жеке заттары мен киімдерін алып, ДНҚ үлгілерін тексеру үшін тәркілеген.
Жігіт жоғалған соң туыстары мен достары алдымен АҚШ иммиграциялық қызметінің (ICE) базаларын тексерген. Себебі шетел азаматтары кейде визалық режимді бұзған жағдайда уақытша ұстау орталықтарына түсуі мүмкін. Алайда тексеру нәтижесінде Әсеттің иммиграциялық органдар тарапынан ұсталмағаны белгілі болды.
10 маусым күні бұл іс одан әрі күрделене түсті. Үйден бірнеше минуттық жерде Toyota Camry көлігі табылған. Ол жергілікті Family Dollar дүкенінің жанында тұрған.
Журналистер бұл жерге барған кезде бұл дүкен қарапайым арзан тауар сататын дискаунтер екені, әрі бұл көшедегі жалғыз сауда орны болуы мүмкін екені байқалған. Дүкен маңындағы тұрақтың үстінде Ford Heights деген жазуы бар үлкен ақ су мұнарасы орналасқан.
Полиция Family Dollar дүкеніндегі бейнебақылау жазбаларын тәркілеген. Дәл осы сәтте іске қатысты алғашқы куәгер немесе ықтимал күдікті туралы ақпарат пайда болған.
АҚШ-тың әлеуметтік желі сегментінде тараған мәліметке сәйкес, оның көлігін қара нәсілді әйел айдап кеткен.Оның жеке басы анықталмаған.
Басқа жазбалардың астындағы пікірлерде қолданушылар марқұмның көлігі туралы да жазып жатыр.
«Оның әпкесі жазғандай, оның көлігін полиция тапқан және оны қара нәсілді әйел тұраққа қойған…» (пайдаланушы sabodash_1).
«Оның көлігін қара нәсілді әйел дүкеннің жанына қалдырып кеткен, полиция камераларды қарап шықты. Ол қылмыс деңгейі өте жоғары қауіпті ауданның жанында тұрған. Жаман ойлағым келмейді, бірақ мұнда бір күмәнді жағдай бар…» (пайдаланушы norah_1309).
Бұл әйел кім? Ол көлікті ұрлап кетті ме, әлде бірдеңеге айырбастады ма, немесе жігіт сол қауіпті ауданда шабуылға ұшырады ма? Белгілі болғандай, америкалық полиция әлі күнге дейін оның жеке басын анықтауға тырысып жатыр.
Қайғылы жағдай
15 маусым күні Чикагодағы диаспоралар пабликтерінде мынадай хабар тарады.
“Қайғыра отырып хабарлаймыз: полиция ресми түрде табылған мәйіт Әсет Құралбайға тиесілі екенін растады. Марқұмның туыстары мен жақындарына шын жүректен көңіл айтамыз..."
Әсет Құралбайдың әпкесі Нью-Йорктен Чикагоға келіп, мәйітті Қазақстанға жөнелтуді ұйымдастырып жатыр. Отбасыға қаржылай көмек көрсету үшін қайырымдылық жинағы басталған. Бір тәуліктен аз уақытта адамдар 7 175,90 доллар жинаған.
Ақпаратты нақтылау үшін Ulysmedia.kz марқұмның үлкен әпкесі Алина Құралбекке тікелей хабарласқан. Ол мессенджер арқылы әзірге ресми органдардың қорытынды бермегенін айтқан.
«Сәлеметсіз бе, консул әзірге бізге нәтижені хабарлаған жоқ, кейін хабарласатынын айтты. Қазір бұл туралы айта алмаймын», – деген ол.
Барлық іздеу жұмыстары аяқталғанына қарамастан, бұл оқиғада әлі де көптеген түсініксіз жайттар бар. Өлімнің нақты себебі анық емес: бұл өз еркімен өмірден кету болуы мүмкін бе, әлде Ford Heights ауданындағы қылмыстық жағдайдың құрбаны болды ма – әзірге белгісіз.
Ulysmedia.kz марқұмның отбасына қайғырып, көңіл айтады. Оқиға біздің бақылауымызда болады.