Неліктен Қазақстан энергетикалық тұрақтылық туралы мәлімдемелерге қарамастан жарықтың жиі өшуі, жылумен қамтудағы мәселелер және тарифтердің өсуімен үнемі бетпе-бет келіп отыр? Елде электр энергиясының нақты тапшылығы бар ма, әлде мәселенің түп-төркіні мүлде басқа ма?
Осы көлемді әрі ашық сұқбатта бұрынғы энергетика вице-министрі Бақытжан Жақсалиев Қазақстанның энергетикалық жүйесінің қазіргі жағдайын жан-жақты талдап, стратегиялық қателіктердің қай жерде кеткенін және сол шешімдердің салдарын бүгінде әрбір тұтынушы неге төлеп отырғанын түсіндіреді.
Әңгіме барысында ең өзекті әрі күрделі тақырыптар қозғалды:
электр энергиясы тапшылығы туралы миф және энергобалансқа қатысты нақты деректер
Көкшетауда ЖЭО салу неге үлкен сұрақтар туындатып отыр
Көкшетау, Семей және Өскемендегі энергетикалық мәселелердің түбегейлі айырмашылығы неде
неге шешімдер технико-экономикалық есептерсіз, директивті түрде қабылданып келеді
инвестициялық жобалар қалай коммерциялық мүдделердің құралына айналып жатыр
жылу мен электр энергиясының тарифтерін кім және қалай қалыптастырады
энергетикадағы қателіктердің салмағы неге ақыр соңында халық пен бизнеске түседі
үкіметаралық келісімдердің және шетелдік инвесторлардың рөлі
майнинг пен дата-орталықтардың қоғамдық риторикада қалай пайдаланылатыны
жасанды интеллект пен цифрландыру үшін Қазақстанға шын мәнінде қанша электр энергиясы қажет
елді бірыңғай уақыт белдеуіне көшіру неге ең жоғары жүктемені арттырды
газ инфрақұрылымының осалдығы және апаттық тәуекелдер
өңірлерді газдандырудағы бейберекет саясат және газды пайдаланудың төмен тиімділігі
саладағы кадрлық дағдарыс пен стратегиялық институттардың жоқтығы
Қазақстанға атом энергетикасы қажет пе және қандай шарттармен
энергетикадағы жүйелі шешімдер үшін кім жауап беруі тиіс
Жақсалиевтің айтуынша, Қазақстан энергетикасындағы бүгінгі жағдай – ресурстар дағдарысы емес, басқару, құзырет және жауапкершілік дағдарысы. Ұзақ мерзімді жоспарлаудың, кәсіби кадрлардың және ашық диалогтың болмауы тарифтердің өсуіне, технологиялық артта қалуға және қоғам сенімінің жоғалуына әкеліп отыр.
Бұл сұқбат – ел энергетикасында не болып жатқанын, неге қарапайым шешімдер нәтиже бермейтінін және бүгін жіберілген қателіктердің болашақта Қазақстанға қаншалықты қымбатқа түсуі мүмкін екенін ашық түсіндіруге жасалған талпыныс.