АҚШ пен Иран қақтығыстың тағы да ушығуына қарамастан келіссөзді жалғастыруы мүмкін. Бұл туралы АҚШ президенті Дональд Трамп мәлімдеді.Оның айтуынша, тараптар арасындағы атысты тоқтату туралы келісім енді күшін жойған болуы мүмкін, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Мән-жай
11 шілдеде Иранның сыртқы істер министрі Аббас Аракчи Оманға барды. Ирандық БАҚ-тың хабарлауынша, кездесудің негізгі тақырыптарының бірі Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасының қауіпсіздігі болмақ.
Вашингтон Тегераннан осы стратегиялық маңызды бағыт арқылы барлық кеменің кедергісіз өтуіне ашық кепілдік беруді талап етіп отыр.
Reuters мәліметінше, 10 шілде және 11 шілдеге қараған түні әскери қимылдар болмаған.
Кездесуге кімдер қатысуы мүмкін?
CBS News пен BBC мәліметінше, АҚШ делегациясын вице-президент Джей Ди Вэнс, мемлекеттік хатшы Марко Рубио, арнайы өкіл Стив Уиткофф және Джаред Кушнер бастап баруы мүмкін.
Алайда Reuters бұл ақпаратты растай алмаған.
Кейінірек Fars агенттігі дереккөзге сілтеме жасап, АҚШ өз ұстанымын өзгертпейінше келіссөз өтпейтінін хабарлады.
Тегеран Вашингтонды келісімді бұзды деп айыптады
Иран Сыртқы істер министрі Аббас Аракчи бұған дейін қол жеткізілген уағдаластықты АҚШ бұзғанын мәлімдеді. Бұған Вашингтонның Иран мұнайын сатуға мүмкіндік берген лицензияны кері қайтарып алуы себеп болған.
Оның айтуынша, міндеттемелерді екі тарап та орындауы керек.
Осы аптаның басында Қатар мен Сауд Арабиясына тиесілі үш коммерциялық танкерге шабуыл жасалды. Осыдан кейін АҚШ Ирандағы нысандарға соққы берді, ал Тегеран Парсы шығанағы елдеріндегі америкалық әскери нысандарға шабуылмен жауап қайтарды.
Иран кемелерге жасалған шабуылдарға қатысы барын ресми түрде мойындаған жоқ. Сонымен қатар, америкалық шенеуніктердің айтуынша, Тегеран шиеленісті бәсеңдету үшін бұл оқиғаны «жүйесінің жекелеген элементінің әрекеті» деп түсіндірген.
Трамп жаңа ескерту жасады
Дональд Трамп Иранның өзі келіссөзді жалғастыруды ұсынғанын айтты. Алайда Тегеран мұны жоққа шығарды. Иран билігі АҚШ-қа мұндай бастамамен жүгінбегенін, тек Қатардан келген делдалдарды қабылдауға келіскенін мәлімдеді.
Сондай-ақ, АҚШ президенті Иран тарапынан өзіне қастандық жасалуы мүмкін деген қауіпке байланысты америкалық қарулы күштерді толық жауынгерлік әзірлікке келтіруге тапсырма бергенін айтты.
Трамптың сөзінше, мұндай қауіп шындыққа айналса, АҚШ жаппай зымыран соққысын жасауға дайын. Бұған дейін америкалық БАҚ Израиль Вашингтонға АҚШ президентіне қастандық жасалуы мүмкін деген барлау деректерін бергенін хабарлаған. Ресми Тегеран бұл мәліметтерге әзірге пікір білдірген жоқ.
Соғыстың алғашқы күні әуе соққысынан қаза тапқан Иранның жоғарғы көсемі Әли Хаменеи жерленген кезде рәсімге қатысқандардың кейбірі Дональд Трампқа қоқан-лоқы жазылған плакаттар ұстаған.
АҚШ-тың басты талабы
Вашингтон Ираннан кемелерге шабуылды тоқтатқанын ресми түрде растауды және Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасының еш кедергісіз, қосымша шектеусіз әрі алым-салықсыз жүруіне кепілдік беруді талап етіп отыр.
Соғыс басталғанға дейін бұл бағыт арқылы әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен 20 пайызы өтетін. Қақтығыс кезінде Иран бұғазды іс жүзінде өз бақылауына алып, бұл әлемдік энергетика нарығындағы жағдайға қатты әсер етті.