Ұлттық банк 2026 жылдың соңына қарай жанар-жағармай бағасының айтарлықтай өсетінін болжап отыр. Жанармайдың қымбаттауы әсерін қазақстандықтар келесі жылдан бастап басқа тауарлар мен қызметтер бағасынан сезінуі мүмкін, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Ұлттық банктің тамыз айындағы баяндамасында айтылғандай, мораторий аяқталғаннан кейін Қазақстандағы мұнай өнімдерінің бағасы нарықты кезең-кезеңімен ырықтандыру аясында біртіндеп өзгеріп келеді.
Реттеуші 2026 жылдың соңына дейін жанар-жағармай бағасының жылдық өсу қарқыны сақталады деп күтеді. Бұған дейінгі болжаммен салыстырғанда Ұлттық банктің бағасы өзгерген. Енді реттеуші жыл соңында жанар-жағармай бағасы бұдан да айтарлықтай өседі деп отыр.
Баяндамада бензин мен дизель отынының нақты бағасы немесе олардың теңгемен қаншаға қымбаттауы мүмкін екені көрсетілмеген.
Бензин бағасы өссе, басқа тауарлар да қымбаттауы мүмкін
Жанармай бағасының өсуі әзірше жалпы инфляцияға толық әсер еткен жоқ. Ұлттық банк оның негізгі жанама ықпалы 2027 жылдың басында байқалады деп есептейді, яғни жанармай қымбаттаған кезде кәсіпкерлердің тасымал мен өндіріс шығындары артады. Бұл шығындар кейін тауарлар мен қызметтердің бағасына қосылуы мүмкін. Ұлттық банк мұндай екінші деңгейлі әсерді инфляцияға төнетін негізгі тәуекелдердің бірі ретінде атап отыр.
Жанар-жағармай бағасының өсуі инфляцияның төмендеу қарқынын да баяулатады. Тамызда азық-түлікке жатпайтын тауарлар бір жылда 11,4% қымбаттаған.
Реттеушінің мәліметінше, жанармай бағасы тек тікелей емес, логистика шығындарының өсуі арқылы да басқа тауарлардың бағасына әсер етеді.
Ұлттық банктің базалық болжамына сәйкес, 2027-2028 жылдары жанар-жағармай бағасының өсу қарқыны біртіндеп инфляциялық мақсатқа — 5%-ға сәйкес келетін деңгейге қайта түсуге тиіс.
Сонымен қатар реттеуші жанармай бағасына қатысты белгісіздік сақталып отырғанын мойындайды. Тәуекелдердің қатарында мұнай өнімдерінің сыртқы нарықтарындағы жағдай және өңірдегі отын дағдарысы аталды.
Егер жағдай базалық болжамнан нашар болса, жанар-жағармай бағасының жоғары өсу қарқыны ұзақ уақыт сақталуы мүмкін.