Иран АҚШ пен Израиль қайта соққы жасаған жағдайда Парсы шығанағындағы суасты интернет кабельдеріне шабуыл жасау жоспарын әзірледі. Тегеран байланыс үзілістерін барынша ұзарту үшін кабельдерді жөндеуге де кедергі келтірмек, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Бұл туралы Reuters Иранның қауіпсіздік құрылымдарындағы жоғары лауазымды екі өкілге сілтеме жасап жазды. Агенттікке сұхбат бергендер Тегеран ықтимал шабуылдардың егжей-тегжейлі жоспарын әзірлеп қойғанын айтқан. Алайда кабельдердің қай жерде және қандай тәсілмен зақымдалуы мүмкін екенін ашып айтпаған.
Шенеуніктердің бірі жаңа соғыс басталса, Иран шабуыл нысандарын таңдауда енді өзіне шектеу қоймайтынын мәлімдеді.
– Иранға шабуыл жасалса, енді ешқандай шектеу болмайды. Суасты кабельдерінен бастап әскери базаларға, соның ішінде құпия базаларға дейін нысанаға алынуы мүмкін, – деп ескертті ол.
Оның айтуынша, Тегеранның суасты байланыс желілеріне қол жеткізуге де, оларды жоюға да мүмкіндігі бар.
Бұған дейін Ислам революциясы сақшылары корпусының өкілі Ядолла Джавани де Иранның инфрақұрылымына соққы жасалса, ел Ормуз бұғазындағы жеті ірі интернет кабеліне шабуыл жасауы мүмкін екенін ескерткен.
Халықаралық электр байланысы одағының мәліметінше, әлемдік интернет трафигінің шамамен 99%-ы суасты кабельдері арқылы өтеді. Олардың зақымдалуы интернетті баяулатып, банк аударымдарына, интернет-дүкендер мен бұлтты сервистердің жұмысына кедергі келтіруі мүмкін.
Дегенмен сарапшылар мұның әлемге әсері шектеулі болуы мүмкін деп есептейді. Себебі халықаралық байланыс арналарының жалпы өткізу қабілетінің 1%-дан азы ғана Ормуз бұғазы арқылы өтетін желілерге тиесілі.
Ал соғыс кезінде кабельдерді жөндеу қиынға соғуы мүмкін. Қауіпсіздік қатерлерінен бөлек, сақтандыру құнының қымбаттығы мен жөндеу кемелерінің қозғалысына қойылатын шектеулер де байланысты қалпына келтіруге кедергі келтіруі ықтимал.
Иран америкалық компанияларға тиесілі немесе олармен байланысты цифрлық инфрақұрылымға да соққы жасалуы мүмкін екенін ескертті. Ықтимал нысандар қатарында Парсы шығанағы елдеріндегі деректерді өңдеу орталықтары мен жасанды интеллект нысандары аталды.
Вашингтондағы Таяу Шығыс институтының сарапшысы Алекс Ватанка Тегеран осындай мәлімдемелер арқылы Дональд Трампқа оның одақтастары мен америкалық бизнес өкілдері тарапынан қысымды күшейтуді көздейді деп санайды.
– Тегеран Парсы шығанағы елдері мен компания басшыларының Трампқа қысым жасағанын қалайды. Өйткені оның саясаты олардың инвестициялық жоспарларына қауіп төндіріп отыр, – деп түсіндірді сарапшы.
Аймақ елдері технологияны дамытуға қомақты қаржы құйып, жасанды интеллект саласындағы ірі әлемдік орталықтарға айналуды көздеп отыр.
Наурыздағы қақтығыс кезінде Иранның соққылары БАӘ-дегі Amazon Web Services компаниясының екі нысанына тиген. Сондай-ақ, компанияның Бахрейндегі нысаны маңындағы инфрақұрылым зақымдалған.
Сол кезде Ислам революциясы сақшылары корпусы америкалық технологиялық компанияларды, соның ішінде Microsoft, Google, Apple және Nvidia-ны ықтимал шабуыл нысандары деп жариялаған.
Сарапшылар Еуропа, Африка және Азия арасындағы ақпарат алмасудың едәуір бөлігін қамтамасыз ететін Қызыл теңіздегі суасты кабельдеріне де қауіп төнуі мүмкін екенін жоққа шығармайды. Алайда Иран бұл желілерге шабуыл жасау жоспары барын ашық мәлімдеген жоқ.
АҚШ пен Иран суасты кабельдеріне ықтимал соққылар әзірленіп жатқаны туралы хабарларға әзірге түсініктеме берген жоқ.