Қазақстандық саясаттанушы Досым Сәтпаев ресейлік пропагандист Владимир Соловьевтің Орталық Азияға қатысты мәлімдемесіне жауап берді. Бұған дейін Соловьев өңірді Ресейдің «ықпал аймағы» деп атап, оны күшпен «қайтару» сценарийлерін жоққа шығармайтынын айтқан еді, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Сәтпаевтың пікірінше, бұл мәлімдеме – Кремльдің ақпараттық насихатшыларының ашуға толы, истериялық реакциясы.
«Бұл – Ресейдің геосаяси күйреуінен туған үрей»
Сәтпаев Соловьевтің агрессивті риторикасының артында Ресейдің әлемдегі позициясының әлсіреуінен туған қорқыныш жатқанын айтады.
Оның сөзінше, Ресей соңғы жылдары бірқатар стратегиялық серіктестерінен айырылып жатыр: Сириядан ықпалы кетті, Венесуэладан айырыла бастады, енді Иран да кезекте тұр. Бұған қоса, АҚШ Ресей танкерлерін ашық түрде тұтқындап жатыр, ал Мәскеудің наразылығына ешкім мән бермей отыр.
— Мұндай жағдайда Соловьевтің ашу-ызасы – Ресейдің жақын болашақта жалғыз қалып, Қытайдың геосаяси сателлитіне айналуынан қорқуының көрінісі, – дейді Сәтпаев.
ҰҚШҰ-ның мәні күмән тудырады
Сәтпаев Соловьевтің «көршілерге қысым көрсетуге болады» деген сөздері Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының (ҰҚШҰ) өзіне қайшы екенін атап өтті. Өйткені бұл ұйымның басты қағидаларының бірі – мүше елдердің бір-біріне шабуыл жасамауы.
Оның айтуынша, Өзбекстан мен Армения мұны бұрын түсініп, ұйымнан алыстай бастаған.
«Қазіргі әлем – күштілер заманы»
Саясаттанушы қазіргі халықаралық қатынастарды «қасқырлардың заманы» деп сипаттайды. Оның айтуынша, халықаралық құқық әлсіреп, оның орнын «күштілер» басып келеді.
— Украина соғысы ядролық қаруы жоқ елдердің қаншалықты осал екенін көрсетті. Тіпті бейтарап Гренландияның өзі болашақта геосаяси нысанаға айналуы мүмкін, – дейді ол.
Орталық Азия елдеріне қандай қауіп бар?
Сәтпаевтың пікірінше, Орталық Азия елдері ешқашан босаңсуға болмайтынын түсінуі тиіс.
Ол аймақ елдеріне:
қорғаныс қабілетін күшейтуге,
саяси институттардың сапасын арттыруға,
экономиканы әртараптандырып, халықтың әл-ауқатын көтеруге шақырады.
— Егер билік пен қоғам арасында сенім дағдарысы болса, кез келген ішкі дағдарыс сыртқы күштердің араласуына жол ашады, – дейді саясаттанушы.
«Империялық елдерге сене беруге болмайды»
Сәтпаевтың ойынша, Орталық Азия мемлекеттері ірі геосаяси ойыншылармен қарым-қатынаста тепе-теңдік саясатын ұстануы керек.
— Империялық өткені бар мемлекеттермен кез келген одақта олардың үстемдікке ұмтылысы бәрібір көрініп тұрады. Бұл – олардың табиғаты, – деп түйіндеді ол.
Сәтпаевтың бұл мәлімдемесі Орталық Азия елдеріне бағытталған кез келген қоқан-лоққыға саяси жауап ретінде қабылданып отыр.