Биыл Қазақстан халқының табысы айтарлықтай өспейді, теңге бағамы әлсіреуі ықтимал, ал салық реформасының салдары сауда саласының өсімін тежейді. Мұндай болжамды сарапшылар жасап отыр, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Сатып алуға ақша аз
Halyk Finance талдау орталығының соңғы шолуына сәйкес, желтоқсанда жаңа жыл алдындағы сатылымдар есебінен бөлшек сауда жанданса да, жалпы 2025 жылы бұл сала айтарлықтай баяулаған. Аймақтардың басым бөлігінде тауар айналымы әлсіз өсім көрсетті, ал 2026 жылы да осы үрдіс сақталады деп күтіледі.
— Тұтынушылық несиелер өсімін тежеуге бағытталған реттеуші шаралар мен жоғары базалық мөлшерлеме әсер етеді. Ол тұтынудан гөрі жинақтауға ынталандырады, — деп санайды Halyk Finance сарапшылары.
Сарапшылар сауда белсенділігінің бәсеңдеуін халық табысының баяу өсуімен, несиеге сұраныстың төмендеуімен және инфляциялық қысыммен байланыстырады.
Шолу авторларының айтуынша, бөлшек саудада азық-түлік тауарларының үлесі 33,1 пайызға дейін артқан. Кейбір қалаларда бұл өсім айқын көрінген. Мысалы, Шымкентте азық-түлік сатылымы бірден 45,7 пайызға өссе, Алматыда небәрі 2,5 пайызға ғана артқан. Бірқатар өңірде сауда іс жүзінде тоқыраған: Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Қарағанды облыстарында бөлшек сауда көлемі дерлік өспеген. Болжам да көңіл көншітпейді — 2026 жылы сала белсенді дамымайды.
— Біз көтерме және бөлшек сауданың өсу қарқыны одан әрі баяулайды деп отырмыз. Ең алдымен, халық табысы ЖІӨ өсімінің баяулауына және екі таңбалы инфляцияға байланысты тоқырай береді. Салық реформасы жеке бизнестің сұранысын салқындатады, ал бюджеттік серпін, сірә, теріс аймаққа өтеді, — деді Halyk Finance макроэкономикалық сарапшысы Асан Құрманбеков.
Сарапшылар 2026 жылы теңге әлсірейді деп те болжап отыр. Бұл тұтынушылық сұранысты төмендетеді, ал жоғары базалық мөлшерлеме қазақстандықтарды ақшасын жинауға ынталандырады.