Тоқаев реформалары жаңа кезеңге аяқ басты - мәжіліс спикері

Сырым Қаржас
Ulysmedia.kz коллажы

Ерлан Қошанов қазіргі Ұлттық құрылтайды тарихи оқиға әрі ел үшін маңызды белес деуге болатынын айтты, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.

ТОЛЫҒЫРАҚ

Оның сөзінше, кейінгі жылдары Құрылтай президенттің тікелей қатысуымен мемлекеттің дамуына қатысты түйінді мәселелер талқыланатын және Қазақстанның болашағына әсер ететін шешімдер ізделетін алаңға айналды. Мәжіліс спикері Құрылтай форматы ашық диалогқа негізделгенін, ал жиындардың әр өңірде өтуі жалпыұлттық күн тәртібіне тек астананы ғана емес, аймақтарды да тартуға мүмкіндік беретінін атап өтті. Ол президент үшін қоғаммен диалог негізгі қағидаттардың бірі болып қала беретінін айтып, мемлекет басшысының алғашқы қадамдарының бірі Ұлттық қоғамдық сенім кеңесін құру болғанын еске салды. Қошанов сондай-ақ бесінші, қорытынды Құрылтайда президент қоғамдық диалогты конституциялық деңгейге шығаруды ұсынғанын жеткізді. Оның айтуынша, бұл жерде Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы Ассамблеясының орнына Халық кеңесін құру көзделіп отыр. Қошановтың мәлімдеуінше, аталған орган азаматтардың мүддесін білдіру мен қорғаудың салмақты тетігіне айналып, түпкі мақсатта елдегі тұрақтылықты нығайтуы тиіс.

ПАРЛАМЕНТТІК РЕФОРМА

Ол парламенттік реформа тақырыбына да жеке тоқталды. Қошановтың айтуынша, негізгі мәселе — бір палаталы парламентке көшу туралы ұсыныс болды. Қошанов бұл тақырып алдын ала бірнеше ай бойы талқыланғанын, ұсыныстарды тек жұмыс тобының мүшелері ғана емес, қарапайым азаматтар да енгізе алғанын атап өтті. Ол бұл өзгерістерді 2022 жылы жүргізілген конституциялық реформадан бастау алған жаңғыру бағытымен байланыстырды. Аталған реформа парламенттің рөлін күшейткен еді. Қошановтың пайымдауынша, партиялық тізім бойынша сайланатын бір палаталы парламент бағдарламалар арасындағы бәсекені арттырып, сайлаушылар мүддесін жүйелі түрде таныту арқылы қабылданатын шешімдердің сапасын көтеруі тиіс. Дәлел ретінде ол қазіргі Мәжіліс шақырылымының тәжірибесін келтіріп, бірнеше фракцияның жұмысы пікірталастар мен заң шығару үдерісінің мазмұнын байыта түскенін айтты. Сонымен қатар бір палаталы модельдің әлемде, әсіресе унитарлы мемлекеттерде кең таралғанын, заң шығару процесін оңтайландыру және шығындарды азайту мақсатында жиі таңдалатынын жеткізді.

«ҚҰРЫЛТАЙ»

Қошанов тоқталған тағы бір ұсыныс — парламенттің жаңа атауы туралы идея. Ол «Құрылтай» сөзі тарихи тұрғыдан тағдырлы мәселелерді бірлесіп шешудің символы ретінде қабылданатынын еске салып, мұндай атау дәстүр сабақтастығын айқындайтынын айтты. Сондай-ақ Қошанов президенттің вице-президенттік институт енгізу жөніндегі бастамасын прогрессивті қадам деп атады. Оның пікірінше, бұл басқару жүйесінің болжамдылығын және тұрақтылығын арттырып, саяси бағытты жүзеге асыруға ықпал етеді. Сөз соңында ол президенттің баяндамасында салық саясаты мен цифрландырудан бастап экология, денсаулық сақтау, білім беру, инфрақұрылым, жастар саясаты, сыртқы күн тәртібі және резонансты қылмыстармен күреске дейінгі кең ауқымды мәселелер қамтылғанын атап өтті. Қошанов бір палаталы парламент, Халық кеңесі және вице-президенттік институт секілді бастамаларды Тәуелсіздіктің 35 жылдығы қарсаңында шешуші мәнге ие болып, елдің саяси құрылымында жаңа кезеңнің басталуына жол ашатын қадамдар ретінде бағалайтынын қосты.