Үкімет отырысынан кейін өткен брифингте Ulysmedia.kz тілшісі Өнеркәсіп және құрылыс министрінен Қазақстанның әртүрлі өңірлерінде мемлекеттік бағдарламалар аясында салынған үйлердің сапасы неге төмен екені және бұл мәселе қашан шешілетіні туралы сұрады.
Бақылау күшейеді, бірақ кейінірек
Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев жаңа Құрылыс кодексі қабылданғанын айтып, оның барлық тұрғын үй құрылысына, соның ішінде әлеуметтік баспанаға да бақылауды күшейтетінін мәлімдеді.
– Кейбіреулер Құрылыс кодексі құрылыс компанияларын қорғайды деп айтты. Меніңше, керісінше. Алдағы екі айда қабылданатын заңға тәуелді актілермен бірге бұл кодекс құрылыс сапасына мемлекеттік бақылауды күшейтеді. Біз көптеген бақылау тетіктерін енгіздік. Енді құрылыс жүріп жатқан кезде объектіге барып, қажет болса лицензияны тоқтатуға дейін шара қолдануға болады, – деді министр.
Жаңартылған кодекске сәйкес, ғимараттарды пайдалануға қабылдау процесіне қатысатын органдардың тізімі де кеңейтілген. Алайда соған қарамастан, министрлік өңірлердегі тұрғын үй сапасына тікелей жауап бермейді.
– Сапа мәселесі өте маңызды екенін күн сайын естіп отырмыз. Сондықтан осы нормалар енгізілді. Бірақ құрылыс сапасын бақылауға жергілікті әкімдіктердегі уәкілетті орган – Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы (ГАСК) жауапты. Ал министрлік стратегиялық құжаттар әзірлеп, сарапшылар талқылайтын алаң ұсынады, – деді Нағаспаев.
Қандай кепілдік бар?
Сонымен қатар, бюджет қаражатына сатып алынған тұрғын үйлердің сапасына қатысты мәселе қазірдің өзінде өзекті болып отыр. Елдің әр өңірінде тұрғындар жаңа берілген пәтерлердегі көгерген қабырғаларға, жарықтарға және басқа да құрылыс ақауларына шағымданып жатады.
Министрлік мұндай жағдайда тұрғындарға тек бір кеңес бере алады – құрылыс компаниясынан барлық кемшіліктерді кепілдік міндеттемелері аясында жоюды талап ету.
2026 жылдың шілдесінен бастап Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі тұрғын үйлерге берілетін кепілдік мерзімін 10 жылға дейін ұзартуды жоспарлап отыр. Бірақ бұрын салынған кейбір үйлерде кепілдік мерзімі небәрі бір жыл болған.
Сондықтан кепілдік мерзімі өтіп кеткен үйлердің тұрғындарына министрлік нақты көмек көрсете алмайды.
– Егер кепілдік мерзімі болса, құрылыс компаниясы барлық ақауды жоюы тиіс. Ал мерзім аяқталған жағдайда тұрғындар өздері бірігіп, мәселені шешуге мәжбүр болады, – деді Ерсайын Нағаспаев.
Сапасыз тұрғын үй мәселесін шешудің тағы бір жолын «Отбасы банк» басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимова ұсынды.
Оның айтуынша, өткен жылы енгізілген жаңа тетік бұл проблеманы азайтуға көмектесуі мүмкін. Енді әкімдіктер мемлекеттік бағдарлама бойынша арнайы үй салдырмай-ақ, дайын тұрғын үйлерден пәтер сатып ала алады.
– Былтыр енгізілген жаңашылдықтардың бірі осы. Әкімдіктер енді тендер өткізбей-ақ, дайын тұрғын үйлерден пәтер сатып ала алады. Біз сарапшылар ретінде бұрыннан айтып жүргенбіз: мемлекеттік бағдарлама үшін бөлек үйлер салмай, құрылыс компаниялары тұрғызған үйлерден пәтер сатып алған дұрыс, – деді ол.
Ибрагимованың сөзінше, бұл тәсіл қазір белсенді қолданылып жатыр және уақыт өте келе кезекте тұрған азаматтарға берілетін тұрғын үйдің сапасын жақсартуға ықпал етуі тиіс.
Контекст
Қазақстанның түрлі өңірлерінен әкімдіктер берген пәтерлердің сапасына қатысты шағымдар жиі түседі. Тұрғындар жаңа үйлердегі жарықтар, көгерген қабырғалар және басқа да құрылыс ақаулары туралы айтып, мәселенің шешілмей жатқанын алға тартып келеді.