Қазақстанда жеке табыс салығын есептеу тәртібін өзгерту ұсынылды. Салықты дивидендтерден басқа барлық табыс бойынша жыл басынан бергі жиынтық сомаға қарай есептеу көзделіп отыр, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Экономика министрлігі Салық кодексіне өзгерістер енгізуді көздейтін жаңа түзетулер топтамасын талқылауға шығарды. Оның ішінде жеке табыс салығын (ЖТС) есептеу тәсілі өзгермек. Ұсыныстарға қатысты ескертулер 2026 жылғы 25 қыркүйекке дейін қабылданады.
Не өзгереді
Қазір жұмыс беруші, яғни салық агенті, қызметкердің табысынан ЖТС есептейді. Салық кодексінің 439, 440 және 441-баптарына ұсынылған түзетулер бұл тәртіпті төлем көзінен салық салынатын барлық табысқа қолдануды көздейді, яғни жұмыс беруші қызметкердің жыл басынан бері алған салық салынатын барлық табысын жиынтық түрде есептейді. Мысалы, адам бір жұмыс берушіден жалақы алып, онымен азаматтық-құқықтық шарт бойынша да жұмыс істесе, екі табыс түрі қосылып, салық ортақ база негізінде есептеледі.
Дивидендтер бұл есепке кірмейді. Оларға бөлек тәртіп қолданылады.
Шегерімдер қалай өзгереді
Негізгі салықтық шегерім айына 30 АЕК, яғни 2026 жылы 129,8 мың теңге көлемінде сақталады. Алайда оны тек жалақы мен азаматтық-құқықтық шарттар бойынша алынған табысқа қолдануға болады.
Басқа табыс түрлеріне бұл шегерім қолданылмайды. Сондай-ақ пайдаланылмаған негізгі шегерімді келесі айға ауыстыруға болмайды.
Ал әлеуметтік шегерімді бірнеше жұмыс берушіде бірден қолдануға рұқсат етіледі. Ол үшін қызметкер әр жұмыс берушіге өтініш беріп, қолданылатын шегерім сомасын көрсетуі керек. Оның жалпы мөлшері белгіленген шектен аспауға тиіс.
Директорлар кеңесінің мүшелеріне бөлек талап қойылады
Тағы бір өзгеріс директорлар кеңесінің мүшелеріне қатысты. Олардың табысы бөлек табыс түрі ретінде қарастырылады. Қазір олар ресми түрде қызметкерлер санатына жатқызылады.
Жаңа ережеге сәйкес, директорлар кеңесі мүшелерінің табысына негізгі салықтық шегерім қолданылмайды.
Ұсынылған түзетулерді 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап енгізу жоспарланып отыр.
Контекст
Еске салайық, Қазақстанда жаңа Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енді. Салық реформасы бұған дейін бизнес өкілдері мен сарапшылар тарапынан бірнеше рет сынға ұшыраған.
Қаржыгер Расул Рысмамбетов жаңа ережелерге байланысты шағын және орта бизнестің сауда секторы қысқаруы мүмкін екенін айтып, түзетулерді мүмкіндігінше тез қабылдауға шақырған.