ҚазҰУ-да сенбі күні әдеттегі оқу күні өтіп жатты. Студенттер дәріс пен семинарға асықса, оқытушылар өз жұмыстарымен әуре. Университет жатақханасында бірінші курс студентінің мәйіті табылғаны оқу орнының қалыпты тіршілігіне еш әсер етпегені таңғалдырды.
Ulysmedia.kz тілшісі студенттермен сөйлесуге тырысқанда олардың көбі тіл қатудан бас тартты. Белгілі болғандай, білім алушыларға болған жайтты ешкіммен, әсіресе журналистермен талқыламау ескертілген. Сондықтан болашақ тілшілер әкімшілікпен арада мәселе туындағанын қаламайтынын айтып, пікір білдіруден қашқақтады.
БОС ДЕКАНАТ, ТЫМ-ТЫРЫС ФАКУЛЬТЕТ
Қайғылы оқиғаның ертеңіне-ақ университет қалыпты өмірін сүріп жатты. Трагедиядан хабар беретін еш белгі байқалмады. Журналистика факультетінде сабақ кестеге сай өтіп жатты. Оқытушылар да, студенттер де күнделікті тіршілігін жалғастырған.
Бірінші курс студентінің қазасы қала жұртшылығын дүрліктіргенімен, ҚазҰУ-дағы ахуал өзгере қоймаған. Университет маңында тілдескен студенттердің кейбірі иық қиқаңдатып, оқиғадан хабарсыз екенін айтты. Олар басқа факультеттерде оқитынын алға тартты.
Журналистика факультетінде де тыныштық. Деканаттың есігі ашық болғанымен, іші бос. Сенбі жұмыс күні болмағандықтан ба, декан да, оның орынбасарлары да, хатшылары да орнында жоқ.Болған жайттың мән-жайын білу үшін баспасөз мәслихаты өтетін шығар деген үміт те ақталмады. Әсіресе, болашақ журналистерді даярлайтын факультеттен қандай да бір түсініктеме алармыз деп күткеніміз бекер болып шықты.
Дәлізде студент аз, оқытушылар да көзге түсе қоймайды. Кейін университеттің бірнеше білім алушысымен сөйлесудің сәті түсті. Олар қыздың қаза болғанын естігенін, бірінші курста оқығанын және бесінші жатақханада басқа қыздармен бірге тұрғанын айтты. Студенттердің сөзінше, олар бұл оқиға туралы тек таңертең білген.
Алайда олар болған жағдайға қатысты пікір білдіре алмайтынын бірден ескертті. Айтуларынша, студенттерге оқиғаны ешкіммен, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерімен талқылауға тыйым салынған.
ЖАТАҚХАНАДАҒЫ СТУДЕНТТЕР ТІЛ ҚАТУДАН ҚОРҚАДЫ
Болашақ журналистер тұратын № 5 жатақханада да студенттер төтенше жағдай туралы сөйлесуден үзілді-кесілді бас тартты. Олардың басым бөлігі ақпарат таратуға және қайғылы оқиғаны талқылауға тыйым салынғанын айтты. Студенттер университет басшылығымен арада мәселе туындап, өздеріне қиындық туа ма деп қауіптенетін көрінеді.
№6 жатақханада тұратын бір студент қыз бірінші курс студентінің қазасы туралы естігенін айтты. Оның сөзінше, студенттер арасында марқұм өзіне қол жұмсаған, болжам бойынша асылып өлген деген әңгіме тараған. Дегенмен ол оқиғаның нақты мән-жайынан хабарсыз екенін, тек өзгелерден естігенін жеткізді.
Жағдайды түсіндіруге өзін студенттік ректор ретінде таныстырған жігіт келісті. Жатақханада тұратын студент журналистермен сөйлесуге білім алушылардың неге құлықсыз екенін түсіндірді.
– Өкінішке қарай, әзірге ештеңе айта алмаймыз. Өйткені ресми түсініктеме берілген жоқ, – деді ол.
Алайда журналистика факультетінің деканатынан ресми түсініктеме алу да оңайға соқпады. Онда деканның өзі де, орынбасарлары да, басқа қызметкерлер де болмады.
«ЕШКІМ ІШКЕ КІРУГЕ БАТПАДЫ»: ҚАЙҒЫЛЫ КЕШТЕ ЖАТАҚХАНАДА НЕ БОЛҒАН?
Ulysmedia.kz тілшісі қайғылы оқиғаның кешінде жатақханада болған жайттың кейбір мән-жайын анықтай алды. Студенттер асүйде тамақ әзірлеп жатқан уақытта бір қыз жүгіріп келіп, жоғарғы қабаттағы бөлмелердің бірінде төтенше жағдай болғанын хабарлаған. Қатты қорыққанынан оның эмоциясын әрең тежегені айтылады. Мұны естіген бірнеше жігіт бірден жоғарыға жүгірген.
Бөлме орналасқан секцияға студенттер жиналып қалған. Бірақ ешкім ішке кіруге батпаған. Бөлмеде қыздың асылып тұрғанын көрген.
Ақыры студенттердің бірі ішке кірген. Алғашқы сәтте не істерін білмей абдырап қалғанымен, кейін қыздың жағдайын тексеруге тырысқан. Қолшаммен көзіне жарық түсіргенде, қарашығының реакциясын байқамаған. Одан соң тамыр соғысын тексерген. Айтуынша, тамыр соғысы болмаған.
Қызды төсекке жатқызған кезде сағат 21:10-ды көрсетіп тұрған.
– Полиция шамамен жеті-сегіз минуттан кейін келді. Жедел жәрдем қызметкерлері олардан бір-екі минут өткен соң жетті, – деді студент.
Полиция қызметкерлері куәгерлерден жауап алып, криминалистер бөлмені тексерген. Оқиға болған жерге бөгде адамдарды кіргізбеген.
– Оның құрбылары бар еді. Олар жылап, ішке кіріп, қызды көргісі келді. Бірақ біз оларды тоқтатуға мәжбүр болдық. Жатақхананың сол бөлігіне ешкімді кіргізбей, тәртіпті қадағаладық, – деді оқиға куәгері.
Ulysmedia.kz қол жеткізген ақпаратқа сәйкес, марқұм қыз ата-анасынан айырылған. Алайда материал жарияланған сәтте редакция бұл мәліметті ресми түрде растай алмады.
КАДРЛЫҚ ДАУДАН КЕЙІН КЕЛГЕН ЖАҢА ДЕКАН
ҚазҰУ журналистика факультетін 2026 жылдың қазан айынан бері Ысқақ Егембердиев басқарады. Ол бұл қызметте Темірғали Көпбайдың орнына келді. Бұған дейінгі деканның қызметтен кетуіне университет басшылығымен арадағы жанжал себеп болғаны айтылады.
Көпбай кадр саясатындағы әділетсіздікке наразылық білдіріп, факультеттен төрт оқытушының кеткенін мәлімдеген еді. Ал ҚазҰУ әкімшілігі олардың әрқайсысының жұмыстан шығу себептеріне қатысты өз түсініктемесін берген.
Жаңа декан – ҚазҰУ журналистика факультетінің түлегі. Бұл қызметке тағайындалғанға дейін «Хабар» телеарнасында жұмыс істеген, «Атырау-Ақпарат» медиахолдингін және кейін «Айқын-Литер» ЖШС-ін басқарған.
Алайда факультет басшысымен байланысу мүмкін болмады. Деканатта Егембердиевтің өзі де, орынбасарлары да, басқа қызметкерлер де болған жоқ.
ҚАЗҰУ-ДЫ КІМ БАСҚАРАДЫ ЖӘНЕ УНИВЕРСИТЕТ ҚАНДАЙ ДАУЛАРҒА ІЛІКТІ?
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін 2021 жылдың ақпанынан бері Жансейіт Түймебаев басқарып келеді. Ол басқарма төрағасы – ректор қызметін атқарады. ҚазМУ-ды тәмамдаған, филология ғылымдарының докторы, профессор.
Университет басшылығына тағайындалғанға дейін Қазақстанның білім және ғылым министрі, елші, Оңтүстік Қазақстан және Түркістан облыстарының әкімі, Қазақстан халқы Ассамблеясы төрағасының орынбасары болған.
Түймебаев басшылық еткен жылдары ҚазҰУ бірнеше рет түрлі даудың ортасында қалды. Ең шулы оқиғалардың бірі 2024 жылдың ақпанында болды. Сол кезде студенттердің чаттарында қыздардың жеке деректері, соның ішінде телефон нөмірлері, ЖСН-дері және интимдік өміріне қатысты мәліметтері бар құжаттар тараған. Бұл оқиға қоғамда «пәк қыздар тізімі» деген атпен есте қалды.
Университет басшылығы болған жағдайды медициналық орталық қызметкерінің қателігімен түсіндірді. Алматы прокуратурасы жеке деректер мен дәрігерлік құпияны құрайтын мәліметтерді тарату фактісі бойынша қылмыстық іс тіркеді. Университет іске қатысы бар қызметкерлерге қатысты кадрлық шешімдер қабылданғанын және медициналық орталықпен келісімшартты бұзуға ниетті екенін хабарлады.
Алайда арада екі жыл өткенде студенттердің жеке мәліметтерінің таралуына қатысты тағы бір оқиға тіркелді. 2026 жылдың сәуірінде ҚазҰУ студенттері мен қызметкерлерінің жеке деректері қайтадан жария болғаны белгілі болды. Осы ақпарат тараған соң Алматы прокуратурасы тексеру бастап, деректердің сақталуына жауапты тұлғалардың әрекетіне құқықтық баға беретінін мәлімдеді.
Ал қазан айында студенттер 17-жатақханада тышқандар жүргенін көрсететін видео жариялады. Олар тұрмыстық жағдайдың нашарлығына және әкімшілік тарапынан қысым көріп жатқанына шағымданған. Алайда университет өкілдері тағылған айыптардың бір бөлігін жоққа шығарды.
БҰЛ – АЛҒАШҚЫ ӨЛІМ ЕМЕС
2025 жылы Алматының Бостандық аудандық полиция басқармасы өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу фактісі бойынша қылмыстық іс қозғаған. Сол кезде екінші курс студенті университеттің ректорат ғимаратының 14-қабатынан құлап, оқиға орнында көз жұмған.
Полиция мәліметінше, қыз өлер алдында хат қалдырған. Алайда оның мазмұны жария етілмеді.
Журналистика факультетінің бірінші курс студентінің қазасынан кейін ҚазҰУ-ға қоғам назары тағы ауып отыр. Әзірге оның өлімінің мән-жайы белгісіз, ал студенттер баспасөз өкілдерімен сөйлесуге құлықсыз.
7 қарашаға қараған түні не болды? Университет басшылығы студенттің басына түскен қиындықтардан хабардар болды ма? Білім алушылар болған жағдайды неге ашық айтуға қорқады? Әзірге бұл сұрақтар ешбіріне жауап жоқ.