Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығынан келген байқаушылар миссиясы Қазақстандағы Құрылтай депутаттарын сайлау жоғары ұйымдастырушылық деңгейде өткенін және анықталған барлық ескерту жедел түрде ретке келтірілгенін мәлімдеді, деп хабарлайды Ulysmedia.kz.
Байқаушылар Қазақстанды не үшін мақтады?
Байқаушылардың айтуынша, миссия Қазақстанда 3 тамыздан бастап жұмыс істеген және оның құрамында 192 адам болған. Олар сайлауға дайындық пен оның өту барысын бақылап, сайлау учаскелеріне барып, комиссия мүшелерімен және сайлаушылармен кездескен.
– Миссия Қазақстан Республикасының заңнамасын, Достастық құжаттарын басшылыққа ала отырып, ашықтық, бейтараптық және елдің ішкі істеріне араласпау қағидаттары негізінде еркін әрі тәуелсіз жұмыс істеді, – деді миссия атынан Беларусь Республикасынан келген Игорь Петришенко.
Байқаушылар Қазақстанның сайлау заңнамасы жалпыға бірдей танылған қағидаттар мен халықаралық құқықтың қолданыстағы нормаларына сәйкес келетінін және еркін әрі демократиялық сайлау өткізуге жеткілікті құқықтық негіз қалыптастыратынын атап өтті.
Миссия сайлау комиссияларының жұмысын да ерекше атап өтті.
– Орталық, аумақтық және учаскелік сайлау комиссиялары сайлауды дайындау және өткізу үшін қажетті шараларды қабылдап, жұмысты жоғары ұйымдастырушылық деңгейде жүргізді, – делінген мәлімдемеде.
Байқаушылардың бағалауынша, саяси партиялардың кандидаттар ұсыну және партиялық тізімдерін тіркеу рәсімдері Конституциялық заң талаптарына сәйкес өткен. Миссия өкілдерінің айтуынша, партияларға үгіт-насихат жүргізу үшін кең мүмкіндіктер мен тең жағдай жасалған.
– ТМД байқаушылары сайлау алдындағы үгіт-насихаттың ұйымдасқан түрде өтіп, ұлттық сайлау заңнамасының талаптарына сәйкес келгенін атап өтті, – деді миссия өкілдері.
Қандай ескертулер айтылды?
Байқаушылар Қазақстанда сайлау заңнамасын бұзу фактілеріне жедел әрекет ету үшін қажетті жағдай жасалғанын да мәлімдеді. Олардың айтуынша, шағымдар мен өтініштер заңда белгіленген мерзімдер мен тәртіпке сәйкес қаралған.
Сайлау күні олар Қазақстанда және шетелде орналасқан 900-ден астам учаскеге барған. Олардың мәліметінше, сайлау учаскелері уақытында ашылып, дауыс беру ұйымдасқан түрде, тыныш әрі жағымды жағдайда өткен.
Сонымен қатар байқаушылар жекелеген ескертулерді тіркеген.
– Байқаушылар айтқан жекелеген ескертулер техникалық сипатта болды және оларды учаскелік комиссиялар жедел түрде жойды. Сайлау нәтижесіне әсер етуі мүмкін заң бұзушылықтар анықталған жоқ, – деді Петришенко.
Осылайша, ТМД байқаушыларының миссиясы Құрылтай депутаттарын сайлау жоғары ұйымдастырушылық деңгейде өткенін мойындады.
– 2026 жылғы 23 тамызда өткен Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауы жоғары ұйымдастырушылық деңгейде, Қазақстан Республикасының сайлау заңнамасына толық сәйкес өткізілді. Сайлау әділ, бәсекелі және ашық өтіп, Қазақстан Республикасы азаматтарының өз еркін еркін білдіру құқығын қамтамасыз етті, – делінген миссияның қорытынды мәлімдемесінде.
ТМД өкілдері Қазақстан халқын сайлаудың аяқталуымен және сайланған депутаттарды жеңісімен құттықтады.
Контекст
2026 жылғы 23 тамыздағы сайлау қорытындысы бойынша Құрылтайдан бес партия орын алады. Сайлауда «Әділет» партиясы басымдықпен жеңіп, оған сайлаушылардың 71,17 пайызы дауыс берді.